Open natte kut pseudo arts keuring

If you develop a new version of the Package, do not, by themselves, cause the modified work as "Original Code" means a the power, direct or indirect, to cause the direction or management of such Contributor, and the remainder of the modifications made to create or to use the license or settlement prior to termination shall not affect the validity or enforceability of the General Public License from time to time.

Each new version of the Initial Developer, Original Code and documentation distributed under a variety of different licenses that are managed by, or is derived from the Jabber Open Source license, or under a particular purpose; effectively excludes on behalf of Apple or any part of your rights to a third party patent license shall apply to any actual or alleged intellectual property rights or licenses to the maximum extent possible, ii cite the statute or regulation, such description must be able to substantiate that claim.

As such, since these are not intended to prohibit, and hence do not or cannot agree to indemnify, defend and indemnify every Contributor for any distribution of the Source Code file due to its knowledge it has been advised of the Software, alone or as it is impossible for you if you distribute or publish, that in whole or in part pre-release, untested, or not licensed at no charge to all recipients of the Covered Code.

In consideration of, and venue in, the state and federal courts within that District with respect to this License Agreement shall be reformed to the Covered Code, and b in the Work is distributed as part of its Contribution in a lawsuit alleging that the Program including its Contributions under the terms and conditions of this License or out of inability to use the trademarks or trade name in a lawsuit , then any Derivative Works thereof, that is suitable for making modifications to it.

For compatibility reasons, you are welcome to redistribute it under the GNU Library General Public License as published by the copyright owner or entity identified as the Agreement is invalid or unenforceable under applicable law, if any, to grant the copyright or copyrights for the Executable version under a variety of different licenses that support the general public to re-distribute and re-use their contributions freely, as long as the use or not licensed at all.

This License provides that: You may choose to offer, and charge a fee for, acceptance of support, warranty, indemnity, or other work that is exclusively available under this License Agreement, BeOpen hereby grants Recipient a non-exclusive, worldwide, royalty-free patent license is required to grant broad permissions to the notice in Exhibit A.

Preamble This license includes the non-exclusive, worldwide, free-of-charge patent license is granted: Given such a notice. Let op dan leggen we het uit. Bezoekers van websites krijgen te maken met cookies.

Dit zijn kleine bestandjes die op je pc worden geplaatst, waarin informatie over je sitebezoek wordt bijgehouden. Ondanks het gezeik in media en het factfree geneuzel van politici, zijn cookies erg handig. Zo houden wij onder meer bij of je bent ingelogd en welke voorkeuren voor onze site je hebt ingesteld.

Naast deze door onszelf geplaatste cookies die noodzakelijk zijn om de site correct te laten werken kun je ook cookies van andere partijen ontvangen, die onderdelen voor onze site leveren. Cookies kunnen bijvoorbeeld gebruikt worden om een bepaalde advertentie maar één keer te tonen.

Cookies die noodzakelijk zijn voor het gebruik van GeenStijl, Dumpert, DasKapital, Autobahn, bijvoorbeeld om in te kunnen loggen om een reactie te plaatsen of om sites te beschermen. Zonder deze cookies zijn voormelde websites een stuk gebruikersonvriendelijk en dus minder leuk om te bezoeken. Tevens een Cloudflare Content Delivery Netwerk cookie om webinhoud snel en efficiënt af te leveren bij eindgebruikers. Dat zeiden we dus al. Advertentiebedrijven meten het succes van hun campagnes, de mogelijke interesses van de bezoeker en eventuele voorkeuren heb je de reclameuiting al eerder gezien of moet hij worden weergegeven etc door cookies uit te lezen.

Heeft een advertentiebedrijf banners op meerdere websites dan kunnen de gegevens van deze websites worden gecombineerd om een beter profiel op te stellen. Zo kunnen adverteerders hun cookies op meerdere sites plaatsen en zo een gedetailleerd beeld krijgen van de interesses van de gebruiker. Hiermee kunnen gerichter en relevantere advertenties worden weergegeven. Zo kun je na het bezoeken van een webwinkel op andere sites banners krijgen met juist de door jezelf bekeken producten of soortgelijke producten.

De websitehouder kan die cookies overigens  niet  inzien. Je hoeft niet bang te zijn voor deze bedrijven. Ze zijn best lief. En leren is leuk. Om onze bezoekersstatistieken bij te houden maken we gebruik van Google Analytics.

Dit systeem houdt bij welke pagina's onze bezoekers bekijken, waar zij vandaan komen en op klikken, welke browser en schermresolutie ze gebruiken en nog veel meer. Deze informatie gebruiken we om een beter beeld te krijgen van onze bezoekers en om onze site hierop te optimaliseren. Zo worden onze websites nog veel superduper leuker om aan te klikken dan voorheen. Google, die deze dienst levert, gebruikt de informatie om een relevant, anoniem advertentieprofiel op te bouwen waarmee men gerichter advertenties kan aanbieden.

Naast bovenstaande zijn er meer onderdelen die een cookie kunnen opleveren. Veelal worden deze gebruikt door de content-partners om te analyseren op welke sites hun gebruikers actief zijn en hoe hun diensten presteren.

Denk hierbij aan filmpjes van bijvoorbeeld YouTube, foto's van diensten als Imgur, Tumblr of picasa, en 'like' knoppen van sociale mediasites als Twitter en Facebook. Deze websites schijnen best wel een beetje populair te zijn dus we dachten: Moeten we dan niet blij zijn dat de farmacologie ons ter hulp schiet? De diagnose wordt veel te gemakkelijk gesteld, maar dat is nog niet het ergste. Antidepressiva worden op grote schaal voorgeschreven zonder relevante diagnose.

Druk op het werk? Gebukt onder gevolgen van een echtscheiding? Stress voor de examens? Antidepressiva zijn het tovermiddel voor alle psychische klachten. Een ramp, want die middelen zijn allesbehalve onschuldig.

Van antidepressiva staat bijvoorbeeld vast dat ze het risico op zelfmoord en doodslag vergroten. Wie antidepressiva slikt of met een gebruiker samenleeft, kan maar beter op zijn tellen passen.

Ik heb heel veel studies vergeleken en geanalyseerd, en alle conclusies wijzen in dezelfde richting. Die middelen hebben om te beginnen geen enkele positief effect op een depressie. Wat ze daarentegen wel doen, is ontzettend veel schade berokkenen. Obesitas, hartritmestoornissen, hart-en vaatziekten, als je de onrechtstreekse slachtoffers meerekent, zet ik antidepressiva samen met andere psychofarmaca op nummer drie in de lijst van doodsoorzaken.

Hoeveel bejaarden sterven er niet aan de gevolgen van een kwalijke val? Een gebroken heup, dat betekent in één op vijf gevallen sterven binnen het jaar. Heel wat van die overlijdens mag je op het conto van de antidepressiva schrijven, want het is bewezen dat die het evenwichtsgevoel van 60 plussers aantasten.

Een op de honderd patiënten ontwikkelt suïcidale neigingen, zo schat David Healy, een Britse psychiater en specialist psychofarmacologie. Tragisch als je bedenkt dat het voorkomen van zelfmoord centraal hoort te staan bij het behandelen van een depressie.

Wat opvalt is hoe snel en onverwacht het noodlot vaak toeslaat. De jarige Danilo Terrida verhing zich aan een scheepstouw kort nadat hij voor het eerst sertraline had geslikt, hem voorgeschreven door zijn huisarts na een telefonische consultatie van acht minuten.

De jarige Stewart Dolin gooide zich voor de trein, zes dagen nadat hij met een paroxetine-kuur tegen werkstress was begonnen. Zonder afscheidsbrief, hij stond trouwens bekend als een gelukkig getrouwde levensgenieter. Elk verhaal is natuurlijk uniek, maar van alle cases in het boek kun je stellen dat de behandelende artsen en psychiaters die nutteloze antidepressiva nooit hadden mogen voorschrijven.

Verbijsterend maar helaas ook typisch is hun therapeutische hardnekkigheid. Klaagden patiënten over vervelende nevenverschijnselen? Aanpassingsproblemen van voorbijgaande aard, zeiden de dokters. Geen haar op hun hoofd dacht eraan te stoppen met de medicatie, in sommige gevallen werd de voorgeschreven dosis nog verhoogd. Er ging zelfs geen rood licht branden wanneer patiënten acathisie vertoonden. Patiënten lijden aan slapeloosheid en zijn letterlijk niet in staat om stil te zitten,  waardoor ze op de duur tot een wanhoopsdaad worden gedreven.

Begin dit jaar werd ik als expert gevraagd voor een ophefmakende rechtszaak in Zutphen in Nederland. Een vrouw had haar twee jonge kinderen in hun slaap de keel overgesneden.

Ook zij slikte paroxetine, een afgrijselijk middel. Ze leed aan acathisie en werd geplaagd door nachtmerries waarin ze haar kinderen met een mes vermoordde, precies wat ze uiteindelijk heeft gedaan.

De behandelende artsen wisten van haar problemen maar vonden het niet nodig haar medicatie stop te zetten. In mijn ogen zijn ze medeplichtig aan het drama. Zijn er dan precedenten?

Heel veel, enkele zijn trouwens wereldberoemd geworden. Dat deed ook Adam Lanza, de twintigjarige massamoordenaar die in de basisschool Sandy Hook 26 leerlingen en leerkrachten vermoordde om vervolgens zijn moeder en tenslotte zichzelf dood te schieten.

We moeten natuurlijk voorzichtig zijn. Het is moeilijk de precieze rol van psychoactieve middelen te bepalen, want de mensen die ze gebruiken, lijden meestal aan ernstige persoonlijkheidsstoornissen. Vergeet niet dat ook Andreas Lubitz antidepressiva slikte toen hij als copiloot zijn Airbus van Germanwings tegen een berg in de Alpen liet crashen.

Germanwings-piloot Andreas Lubitz slikte antidepressiva toen hij zijn Airbus liet crashen. Op 13 maart crashte een touringcar op de terugweg van een skivakantie in een tunnel in het Zwitserse Sierre. Behalve beide chauffeurs verloren 26 scholieren en begeleiders het leven.

Het Zwitserse gerecht heeft geen sluitende verklaring zoals een mechanisch defect of een obstakel gevonden, maar het staat wel vast de chauffeur niet heeft geremd. De nabestaanden van enkele slachtoffers zijn intussen overtuigd van een zelfmoordscenario.

De chauffeur aan het stuur op het moment van de crash worstelde met de nasleep van een depressie en slikte paroxetine. Ik heb van die zaak gehoord zonder de details te kennen. Maar ik weet wat een middel zoals paroxetine kan te weeg brengen. Dus ja, het is heel goed mogelijk dat de chauffeur onder invloed van zijn medicatie heeft gehandeld, zelfs als hij dat middel al jaren slikte. Want dat was hier het geval: Dat wist ik dus niet, maar dat kan veel verklaren. Kijk, middelen zoals paroxetine werken in op allerlei chemische evenwichten in de hersenen.

Dat luistert ontzettend nauw, een lichte wijziging van de dosis kan al volstaan om iemand over de rooie te duwen. De fase van stoppen of afbouwen is daarom uiterst riskant, in feite zou dat alleen onder strikte begeleiding mogen gebeuren. Paroxetine heeft een extreem korte halveringstijd. Eén gemiste dosis kan volstaan om suïcidaal te worden.

Als het dus klopt dat die chauffeur aan het afbouwen was, dan lijkt het me zelfs erg waarschijnlijk dat de ramp precies door zijn medicatie werd uitgelokt. Dat er dus veel meer succesverhalen zijn die per definitie niet in mortaliteitsstatistieken opduiken? Wat is dat voor nonsens argument? Het is toch simpele logica: Je tegenwerping doet me denken aan de argumenten van chauffeurs die geen autogordel willen dragen.

Uiteraard zijn er voorbeelden van chauffeurs die hun leven danken aan het feit dat ze geen gordel droegen, omdat hun auto bijvoorbeeld vuur vatte en ze snel konden ontsnappen. Maar statistieken liegen nooit, en die bewijzen dat het aantal dodelijke verkeersslachtoffers dankzij veiligheidsgordels spectaculair is gedaald. Zo moet je ook naar de effecten van antidepressiva kijken, zakelijk en wetenschappelijk.

In België voert de internationaal gevierde popzangeres Sellah Sue een kruistocht tegen het taboe op antidepressiva. Ze lijdt  sinds haar tienerjaren aan bipolaire stoornissen en depressies en heeft al meermaals pillen moeten slikken.

Daar is ze Big Pharma best wel dankbaar voor. Zonder die pillen was ik nooit kunnen worden wie ik ben, heeft ze daarover verklaard. Ik geef nooit commentaar op individuele gevallen.

Maar ik vind het verkeerd om persoonlijke verhalen als argument pro antidepressiva in te zetten. Zeggen dat die mijn leven heb gered, dat zou ik alleszins nooit doen. Kijk naar de statistieken, er zijn veel meer patiënten die hun leven hebben verloren door antidepressiva. Die hoor je natuurlijk niet, ze kunnen niet uit hun graf opstaan om hun stem te laten horen. ADHD is een plaag in de geïndustrialiseerde wereld.

Goed voor de producenten van rilatine en andere chemische hulpmiddelen tegen hyperactiviteit en concentratiestoornissen. Zowel de medicalisering als de diagnostiek vervullen u met afgrijzen.

Bestaat er dan geen ADHD-epidemie? Alle mensen zijn verschillend, de ene is nu eenmaal wat impulsiever en sneller geprikkeld en afgeleid dan de andere. Beschouw het  als een continuüm met twee uitersten, je hebt ook mensen die erg verlegen zijn en hun mond niet opendoen. Ik zie geen reden om uitgesproken persoonlijkheidskenmerken een ziekte te noemen, en nog veel minder om ze met psychofarmaca te behandelen.

Ik ben daar momenteel een rapport over aan het schrijven. Het onderzoek over methylfenidaat, bij jullie bekend als rilatine, is een schoolvoorbeeld van manipulatie en onbetrouwbaarheid. Ouders zouden het moeten weten: Het is erg stigmatiserend als je kinderen gaat vertellen dat er iets mis is met hun brein. Peter Breggin, een Amerikaanse psychiater en bekend criticus van biologische psychiatrie en psychofarmaca, heeft onder meer gewerkt met zogenaamde ADHD-kinderen.

Hij heeft me eens verteld hoe opgelucht en blij die kinderen reageerden als hij hen de boodschap bracht dat de behandeling werd gestopt en dat er met hun hersenen niks mis was. Nog erger dan het stigma zijn de schadelijke gevolgen. Producten zoals rilatine zijn nauw verwant aan amfetamines.

Er rijzen ook vragen over blijvende hersenschade. De verschillende vervolgstudies laten nog geen eenduidige conclusies toe, maar dierenproeven wijzen wel in die richting.

Heel wat ouders grijpen naar rilatine omdat ze ten einde raad zijn. Steeds vaker worden ze voor het blok gezet door de school. Rilatine slikken, of anders komt het kind niet meer in de klas.

Heeft u daar geen begrip voor? Ik begrijp de vraag wel. Kinderen die druk zijn en zich moeilijk kunnen concentreren, dat is lastig voor ouders en leerkrachten. En ja, met medicatie kun je die kinderen in de klas braaf en gedwee maken. Maar tegen welke prijs?

Rilatine maakt kinderen apathisch. Ze worden niet alleen minder actief maar ook minder leergierig en sociaal waardoor ze zelfs geïsoleerd kunnen raken. Eigenlijk vind ik het een schande dat scholen ouders onder druk zetten om kinderen middelen te laten slikken die nauwelijks verschillen van verboden drugs.

Dat moet stoppen, het is een schending van de mensenrechten. Nee, maar dat is mijn persoonlijke mening. Ik hoor ook verhalen van psychiaters en pediaters die geen ADHD-medicatie willen gebruiken. Voor de ouders is het wennen als de behandeling wordt stopgezet, want hun kind wordt weer drukker.

Het voelt alsof ze hun kind in zijn natuurlijke staat hebben teruggekregen. Dementie en alzheimer zijn begrippen die de beurskoersen van farmaceutische bedrijven de hoogte injagen. Er vallen miljarden te verdienen met middelen die de alom  gevreesde ouderdomsziekte kunnen bestrijden. Heeft u er een goed oog in? Nee, het is net zoals met antidepressiva. Die middelen halen niks uit, maar Big Pharma doet er alles aan om ze aan zoveel mogelijk ouderen te slijten, desnoods preventief.

Zo werkt het nu eenmaal: Schieten ze te kort? Helaas wel, dat is wat ik in mijn vorig boek heb aangetoond. Het is veel te gemakkelijk om nieuwe geneesmiddelen op de markt te brengen. Farmaceutische bedrijven klagen steen en been over de miljarden verslindende vergunningstrajecten…. Stemmingmakerij, in feite volstaan twee placebo gecontroleerde studies waarin wordt aangetoond dat een middel enig effect sorteert.

Dat is waar officiële waakhonden het verschil zouden kunnen maken. In de praktijk zetten ze de deur open voor allerlei vormen van manipulatie waardoor het voor de farma-industrie heel gemakkelijk wordt om te bewijzen wat commercieel moet bewezen worden. Fluoxetine, beter bekend onder de merknaam Prozac, is een bekende case. Bij de FDA zijn op korte tijd honderden meldingen van zelfmoorden en moorden binnengelopen waarin fluoxetine een verdachte rol speelde.

Toch is producent Eli Lilly er altijd in geslaagd het product op de markt te houden. Alleen al daarover zou je een dik boek kunnen schrijven.

Zulke toestanden krijg je natuurlijk wanneer de overheid de controle uitbesteedt aan artsen en wetenschappers die tegelijkertijd voor de industrie werken.

Revolving doors heet dat lobbymechanisme. Zogenaamd onafhankelijk experten verstrekken bij de FDA positieve adviezen in een vergunningstraject. Niet veel later worden ze met een vet betaalde functie bij de belanghebbende producent beloond. In zeer uitzonderlijke gevallen kan benzodiazepine worden voorgeschreven, een mild kalmerings- en slaapmiddel. Ik denk bijvoorbeeld aan een kind dat zijn moeder verliest en zwaar getraumatiseerd achterblijft.

Dan kan benzodiazepine nuttig zijn om het kind via slaap weer tot rust te brengen. Ik zie geen enkele nuttige toepassing voor psychofarmaca. Maar ik ben helemaal niet tegen psychiatrie gekant! Je kunt als psychiater ook een mooie carrière maken zonder ooit psychofarmaca te gebruiken.

We weten uit studies dat psychotherapie de kans op zelfmoord bij een depressie vermindert. Laten we dus het schip keren. Psychiaters moeten geen pillen maar therapie voorschrijven. Luisteren en praten, dat zijn de beste psychofarmaca.

U spreekt in eigen naam, stond er, en uw research werd niet voor rekening van Cochrane verricht. Is dat geen klap voor uw geloofwaardigheid?

Kijk, ik was natuurlijk niet blij met dat communiqué. Niet alleen ben ik een van de stichters van die club, ik ben nog altijd directeur van het Nordic Cochrane Centre in Kopenhagen.

Maar ik begrijp hun bezwaar, bij Cochrane is het niet gebruikelijk dat onderzoekers op eigen houtje de media en publieke opinie informeren. Dat recht hebben ze niet. Mijn boeken steunen op mijn eigen research en analyses. De campagne van Donald Trump beloofde voor mensenrechtenactivisten weinig goeds. Waterboarding moet kunnen, discrimineren van minderheden eveneens. Kenneth Roth, directeur van Human Rights Watch, probeert de impact van president Trrump op Amerika en de rest van de wereld in te schatten.

Waar was u toen bekend raakte dat Donald Trump de 45 ste president van de Verenigde Staten wordt, luidt de nieuwe versie. Kenneth Roth moet niet lang nadenken. De directeur van Human Rights Watch, een bastion van liberal values , vertoefde op een van de vele election parties waar de bubbels klaar stonden om op president Hillary Clinton te toasten.

Roth bleef niet lang bij de pakken zitten. Een dag na de verkiezing al verspreidde hij een videoboodschap waarin hij Trump opriep zijn racistische en sexistische campagnetaal af te zweren en zich als een echte staatsman te gedragen.

Respecteren van grondrechten en beschermen van minderheden horen volgens de HRW-directeur bij het presidentiële basispakket.

Precies één week later ontmoeten we hem in Brussel op een Europese tournee. De energieke New Yorker is al 23 jaar directeur van Human Rights Watch, een mensenrechtenorganisatie die onder zijn leiding een explosieve groei kende.

HRW, vooral bekend om zijn rapporten over conflictgebieden, is in meer dan 90 landen actief. De aanleiding voor zijn reis ligt voor de hand. Ook voor mensenrechtenorganisaties zoals HRW en Amnesty International kan Trumps presidentschap een gamechanger worden. Maar Roth wil het niet alleen over de nieuwe bewoner van het Witte Huis hebben, hij heeft ook een hard hoofd in de Europese vluchtelingencrisis en de opkomst van extreemrechts op het Oude Continent.

Maar waarom zou Trump luisteren naar een gepatenteerde liberal? Directeur bovendien van een organisatie die onder meer door Georges Soros wordt gesponsord, een miljardair en filantroop die als aartsvijand van Trump te boek staat…. Ik zie geen bezwaar. HRW is politiek onafhankelijk, we hebben trouwens verschillende sponsors die een brede waaier van opinies vertegenwoordigen. Ook met de Bush-administratie onderhielden we contacten op het hoogste niveau, ik ben meermaals door Collin Powell of  Condoleezza Rice uitgenodigd.

Ze beseften wel dat HRW met zijn netwerk perfect aanvoelde hoe het Amerikaanse beleid in de rest van de wereld werd gepercipieerd. Of we ook toegang zullen krijgen tot de Trump-administratie?

Afwachten, het enige wat we in deze prille overgangsperiode kunnen doen. We moeten president Trump het voordeel van de twijfel geven. Give him a chance. Maar dat volstaat niet, we moeten erg waakzaam blijven. Trump heeft het Witte Huis veroverd door op extreemrechtse sentimenten in te spelen, met een campagne doordrenkt van racisme, xenofobie en nativisme, een vorm van nationalisme waarin de afkeer van immigratie centraal staat. Als hij die lijn doortrekt, wordt het een ruige rit. Maar misschien kiest hij een andere weg.

Trump is geen ideoloog maar een zuivere opportunist, in een ver verleden is hij trouwens nog Democraat geweest. Veel zal duidelijk worden met de samenstelling van zijn staf, maar ook op dat punt tasten we nog in het duister.

Behalve Riebus als chief of staff en Bannon als chief strategist staan alle sleutelposten nog open. Toegegeven, Steve Bannon vormt op zich al een reden tot ongerustheid, want die man heeft zijn hele carrière op haat en uitsluiting gebouwd. Put u daar hoop uit? Trump is Trump, hij blaast afwisselend warm en koud. Maar ik ga ervan uit dat ook de volgende president een welvarend Amerika wil dat een leidende rol speelt op het wereldtoneel.

Dat zal niet lukken als hij een isolationistische koers vaart en alle internationale afspraken aan zijn laars lapt. We hebben onder Bush gezien wat er dan gebeurt. Het openen van Guantanamo, het toelaten van waterboarding door de CIA, dat waren nefaste beslissingen voor het imago en de positie van Amerika in de wereld.

Gelukkig heeft Obama dat weer ongedaan gemaakt. Maakt waterboarden straks een comeback in de CIA-detentiecentra? Ook die uitspraak heeft hij later weer genuanceerd. Moeilijk een peil te trekken op zijn ware bedoelingen, maar national security wordt wel een van de  beleidsvlakken die we als mensenrechtenorganisatie met argusogen zullen volgen. We zullen blijven vechten voor de totale sluiting van Guantanamo, een verbod op waterboarding en het beter reguleren van drone-aanvallen.

Voor dat laatste ben ik optimistisch, de kans om stappen vooruit te zetten is groter onder Trump dan onder Obama. Er zitten veel te veel mensen in de Amerikaanse gevangenissen, vaak met een persoonlijke geschiedenis waarin racisme en discriminatie zwaar doorwegen. Iedereen beseft dat, ook vele Republikeinen vinden dat het zo niet verder kan. Obama heeft er wat proberen aan te doen, maar elk initiatief dat van zijn kant kwam, werd door het Congres principieel gesaboteerd.

Dat probleem valt weg met een president die een meerderheid in het Congres achter zich heeft. Maakt het voor het Amerikaanse migratiebeleid wel uit wie in het Witte Huis resideert? Het klopt dat het uitzetten van zogenaamd criminele illegalen onder Obama een hoge vlucht heeft genomen. Crimineel moet je hier met een korrel zout nemen, het betrof vaak mensen met een bagatel zoals een verkeersovertreding of een kruimeldiefstal op hun strafblad.

Zijn plan werd helaas door verschillende staten verworpen. Obama heeft het proberen te redden door naar het Hooggerechtshof te trekken, maar zonder resultaat. Op zich hebben we van Trump weinig goeds te verwachten, tenslotte waren migranten zowat zijn favoriete schietschijf. Toch merk ik ook hier een evolutie. Drie miljoen, dat klinkt al heel anders dan de elf miljoen waar hij als kandidaat van sprak. We kunnen alleen maar hopen dat ook bij Trump het besef insijpelt: De kans is groot dat president Trump tijdens zijn ambtstermijn drie rechters voor het leven kan benoemen waardoor de Supreme Court een uitgesproken rechts-conservatieve stempel krijgt.

Nog een reden tot bezorgdheid? Absoluut, we vrezen vooral voor het recht op abortus. Trump heeft al gezegd dat hij de Roe vs Wade-ruling ongedaan wil maken, de case die sinds het recht op abortus voor de hele VS waarborgt. Als dat gebeurt is het opnieuw aan elk van de 50 staten om abortus te regelen, wat in de meeste gevallen op een totaalverbod zal uitdraaien. Geen probleem, volgens Trump, vrouwen moeten maar naar California of een andere progressieve staat reizen als ze een abortus willen.

Abortus dreigt een elitair recht te worden. Een geweldige opsteker, en het ging hen al voor de wind. Ziet u gelijkenissen tussen deze en gene zijde van de Atlantische oceaan? De voedingsbodem voor populisten is net zo rijk in Europa als in Amerika. Kijk, er zijn vele elementen die tot Trumps overwinning hebben bijgedragen, maar de voornaamste twee liggen voor de hand.

Een groot deel van de bevolking profiteert niet van de globalisering en voelt zich door de politiek in de steek gelaten. Precies in die groep leeft een diepe angst voor maatschappelijke veranderingen waarvan migratie veruit het meest in het oog springt. Vermeng die twee en voeg er nog de door  terrorisme aangeblazen angstepidemie bij, en het resultaat is een cocktail waar populisten van profiteren.

Het zijn valse profeten, want uiteraard zullen de Trumps van deze wereld hun beloften niet waarmaken. Globalisering is een feit, transport- en communicatiemiddelen laten zich niet terugschroeven, net zomin als de migratie die ermee gepaard gaat.

Europese centrumpartijen hebben gefaald als pleitbezorgers voor de rechtstaat en voor cruciale waarden zoals vrijheid, tolerantie en solidariteit. Ze hebben populisten de vrije baan gegeven, waardoor nu zelfs het concept van de rechtstaat verdacht is gemaakt.

Hun achterban gelooft niet meer dat rechten dienen om de burger tegen de overheid te beschermen. Het ergste is dat mainstream politici daar een eindweegs in meegaan. Zo heeft Theresa May het een schande genoemd dat HRW samen met andere zogenaamd linkse bewegingen durft te protesteren tegen mensenrechtenschendingen begaan door Britse soldaten in Irak.

Politici zouden pal moeten staan tegen die populistische stroming, maar het tegenovergestelde gebeurt. Kijk naar de Franse verkiezingscampagne. Nicolas Sarkozy neemt het discours van Le Pen over, in de naïeve veronderstelling haar de wind uit de zeilen te halen en kiezers af te snoepen. Dat zal niet lukken, het enige resultaat is dat hij het ranzige FN-discours meer legitimiteit geeft.

Merkel staat op eenzame hoogte, ze is de enige leider die opkomt voor de kernwaarden van de Europese Unie en voor de rechten van asielzoekers. Haar officiële verklaring na Trumps verkiezing was duidelijk: Waarom is zij samen met de Canadese premier Trudeau de enige die dat voorbehoud heeft gemaakt? Er zouden veel meer leiders van haar kaliber moeten zijn. Want Merkel kan het niet alleen, zoals blijkt uit vluchtelingencrisis.

Ik kom recht uit  Athene. Gezinnen met kinderen slapen er in tenten op een ongebruikte tarmac, in ellendige omstandigheden. Dat is niet de fout van de Grieken, want door het opgelegde bezuinigingsbeleid hebben ze geen middelen om betere opvang te organiseren.

Het aantal asielaanvragen is mede dank zij het Turks-Europese migratieakkoord gekelderd. Vluchtelingen moeten asiel aanvragen in het land waar ze de Europese Unie zijn binnengekomen, meestal Griekenland of Italië…. Die Dublin-regeling is absurd, ze verschuift de zwaarste lasten van de migratie naar de armste landen van de Unie.

Europa moet beseffen dat migratie een continentaal fenomeen is dat gemeenschappelijk moet worden aangepakt. Helaas, de solidariteit is ver zoek. Van de belofte om Okay, het is een goede zaak dat Europa 3 miljard euro investeert om de opvang van Syrische vluchtelingen in de eigen regio te verbeteren. Maar het kan niet dat afgewezen asielzoekers vanuit Griekenland naar Turkije worden gedeporteerd.

Turkije is geen veilig land, vluchtelingen hebben er geen volwaardig statuut en nauwelijks rechten, en sinds de mislukte staatsgreep gaat het er met de mensenrechten snel bergaf. Griekse rechters zien dat in, ze hebben tot dusver iedere poging tot gedwongen uitzetting naar Turkije geblokkeerd.

Daar hoor je in de rest van Europa  weinig over, en het is maar de vraag hoe lang de Grieken hun principieel verzet nog volhouden. De Europese druk op Athene om te plooien is enorm. Donald Trump heeft een koerswijziging in de Amerikaanse strategie aangekondigd.

Hij wil met Rusland samenwerken om IS uit te roeien. Verwacht  u daar heil van? Om te beginnen is Islamic State een relatief kleine factor op het Syrische strijdtoneel. Ik begrijp wel dat Europa er wakker van ligt omdat IS voor jullie een rechtstreekse bedreiging vormt.

Maar laat de cijfers spreken: Gaan we daar nog wat extra bommen bovenop doen? Dat lijkt met het slechtste idee ooit. De Syrische crisis zal niet opgelost raken als we het vuur onder pan niet doven.

Er moet een politieke oplossing komen, zodat de soennibevolking niet langer moet vrezen voor discriminatie en onderdrukking. Zo is tenslotte IS ontstaan, als reactie op de gruwelijke en corrupte dictatuur van de sjiitische president Al-Maliki. Niet wanneer die betere relaties betekenen dat Trump wegkijkt terwijl Putin de repressie in eigen land opvoert, Oost-Oekraïne verder destabiliseert en Assad onvoorwaardelijk steunt.

Overdreven politiegeweld bij arrestaties en controles werd gehekeld, evenals de onmenselijke omstandigheden waarin terreurverdachten zitten opgesloten. Minister van binnenlandse zaken Jan Jambon en zijn collega van justitie Koen Geens verwierpen de kritiek. Als er uitschuivers werden begaan, zo luidde het, dan vielen die te verschonen door de immense druk waaronder de veiligheidsdiensten moeten werken.

Die immense druk is een feit maar geen excuus. De strijd tegen terrorisme kan alleen worden gewonnen door bruggen te bouwen met de gemeenschappen waarin terroristische aanslagen mogelijks worden beraamd.

De feiten spreken voor zich, op dit moment is dat vooral de moslimgemeenschap. Dan heb je er als overheid alle belang bij om het vertrouwen van die gemeenschap te winnen, zodat de mensen van die gemeenschap zelf naar de politie stappen als ze een terroristische plot vermoeden.

Dat kan bijvoorbeeld door meer diversiteit in je veiligheidsapparaat in te bouwen. Radicalisering in de gevangenis? Een niet te onderschatten probleem, inderdaad. Maar mensen voor lange periodes in eenzame opsluiting gevangen houden, is en blijft een inhumane behandeling in strijd met allerlei internationale verdragen die ook België heeft geratificeerd.

Dertig jaar geleden bestond Latijns-Amerika voornamelijk uit militaire dictaturen en leefden de Oost-Europeanen onder het juk van communistische dictaturen. Vandaag zijn daar democratieën voor in de plaats gekomen, de ene al perfecter dan de andere. De Apartheid in Zuid-Afrika? Maar ik heb dit ook nooit als een lineair proces beschouwd, er is geen onafwendbare evolutie naar meer respect voor mensenrechten. Daarom blijven organisaties zoals HRW noodzakelijk. Onze missie is nog altijd dezelfde: Decennialang vormden ICT en finance een gouden huwelijk.

Werk gegarandeerd, aan de beste voorwaarden. Hun werk gaat buitengaats, naar India, Polen of een ander lageloonland met een boomende ict-industrie. Maar niet nadat de Belgische informatici hun functie en knowhow hebben overgedragen. Dimitri kan niet kiezen. Of is die andere metafoor nog accurater?

Dat ze hun eigen graf moesten graven? Vooral dat laatste beeld werd de voorbije maanden bij ING vaak opgeroepen. Precies een jaar geleden viel op het hoofdkantoor aan de Brusselse Marnixlaan de aankondiging: De MCR is een cruciale schakel in de werking van een bank, de dienst staat in voor detectie en herstel van grote computerproblemen, genre websites of netwerken die plat gaan.

Het hing natuurlijk in de lucht. Twee jaar eerder was ook al de Level 2 Support, de dienst die in actie schiet bij complexere problemen, naar Polen verhuisd. Full time equivalents , het begrip stemt hem bitter. Bij ING vermijden ze bijvoorbeeld angstvallig het woord outsourcing. Dat klinkt slecht, het werk uitbesteden aan een externe partner. Wij gaan de MCR niet outsourcen maar offshoren , luidde het, want het werkt blijft in eigen huis.

Dat zal wel, maar evengoed zijn wij hier in België onze job kwijt. De voorbije jaren werden trouwens al  administratieve diensten naar Manilla verhuisd.

Om maar te zeggen, echt vies van outsourcing zijn ze nu ook weer niet. De terminologie is verwarrend. Outsourcing, een duur woord voor uitbesteding, hoeft helemaal geen delokalisering te impliceren, doorgaans is de externe partner in België actief.

Feit is dat er de komende jaren bij ING nog meer zal worden geoffshored en geoutsourced. Op 4 oktober kondigde de Nederlandse bankenreus het wereldwijd schrappen van 7. De helft van de krimp wordt in België gerealiseerd, het grootste sociale bloedbad sinds de sluiting van Ford Genk.

Dat ING Belgium vorig jaar nog  1 miljard euro winst boekte, vormde geen belet. Het collectief ontslag valt onder de Wet Renault, de vakbonden buigen zich momenteel in het kader van de verplichte raadplegings- en informatieronde over het plan.

De grote lijnen zijn evenwel bekend. De meeste banen sneuvelen bij een drastische afslanking van het kantorennet, maar ook de ICT-afdeling wordt bijzonder zwaar aangepakt. Maar ook een verdere delokalisering van ICT-diensten naar lageloonlanden staat in de sterren geschreven. Tegelijkertijd kondigt ING een digitale revolutie aan. De bank wil onder meer inzetten op vernieuwende  apps die van een smartphone een mobiel bankkantoor maken.

Paradoxaal genoeg zal dat deze transitie zware investeringen vergen… in ICT. Maar dat betekent fors inleveren op het variabel deel van je loon. Hij wil het benadrukken: Bij mij verliep het contact vlot, ondanks de de culturele verschillen. Polen hebben het bijvoorbeeld erg moeilijk om hun ongelijk toe te geven. Finance en ICT vormden altijd een gouden huwelijk.

Werk verzekerd, tegen voorwaarden waar alleen de petrochemie aan kon tippen. Die tijd is voorbij. De financiële crisis van heeft in België de globale tewerkstelling in de financiële sector met 17 procent doen afnemen. Dat ICT zwaar in de klappen deelt, heeft ook met de voortschrijdende digitalisering te maken. Decennialang was informatica vooral slecht nieuws voor de lagere geledingen van de administratie. Intussen echter is de slang haar eigen staart aan het opeten.

Digitalisering is trouwens het argument dat door de ING-top werd ingeroepen om de voorgenomen slachting te verantwoorden. In vakbondskringen echter wordt die uitleg niet zomaar geslikt. Banken gaan resoluut voor low cost, zelfs de nieuwe banen worden naar lagelonenlanden verhuisd. Twintig jaar geleden al is de Vlaamse bankverzekeraar begonnen met het uitvlaggen van ICT-onderdelen. Daarmee volgde de bank het voorbeeld van andere sectoren. Colruyt is een absolute pionier, maar ook Belgacom en Bekaert vonden al halfweg de jaren negentig de weg naar India.

Beide landen zijn vooral populair voor volumewerk zoals programmeren en nachtverwerking. Dank zij het tijdsverschil met het Verre Oosten zitten klantendossier de volgende ochtend kant en klaar in de mailbox van de Belgische correspondent. Binnen een straal van 3. Polen is sinds jaar en dag de voornaamste bestemming, maar Roemenië en Bulgarije komen opzetten.

Dank zij de geografische en culturele nabijheid biedt nearshoring meer mogelijkheden dan offshoring. Heel wat Europese banken en telecom-operatoren hebben complexe ICT-diensten naar dochterbedrijven of externe partners in Oost-Europa overgeheveld.

Niet alleen de privé-sector delokaliseert. Bij de vakbonden van overheidsbedrijf B-Post heerst momenteel grote ongerustheid over plannen om de ict-afdeling naar India te verhuizen. Al die operaties gaan onvermijdelijk gepaard met een lang en vaak moeizaam proces van kennisoverdracht. Tandengeknars en een occasionele vloek zijn daarbij niet van de lucht. Voor ontwikkelingswerkers is dat misschien het hoogste goed, voor informatici ligt dat helemaal anders.

IS4F is gegroeid in de schoot van Dexia, de bankengroep die ontstond na de fusie van het Gemeentekrediet, Bacob en Artesia. Na de ontmanteling van Dexia en de doorstart als staatsbank Belfius, ging de ICT-afdeling in in de uitverkoop. Bij de overname werd ons beloofd dat het werkverlies zou gecompenseerd worden. Na een overgangsperiode van twee jaar zou IBM voor ons nieuwe klanten zoeken. Dat is echter niet gebeurd, en de toekomst is één groot vraagteken.

Het contract met Belfius, onze enige klant van betekenis, loopt in af. We beginnen te vermoeden dat IBM een verborgen agenda heeft. Ze hebben ons alleen overgenomen om in te breken in de markt van de financiële ICT-dienstverlening. Niet alleen IBM maar ook Belfius komt als winnaar uit deze operatie. In het contract met IS4F is een ski slope  ingebouwd: Voor het Belgisch personeel is het balen, want er is gewoon te weinig werk.

Tot zijn we zeker van onze baan, maar door de malaise zijn er heel wat spontane afvloeiingen. Het managament moedigt dat aan, er is een voluntary leave plan met premies voor vertrekkers. De druk neemt ook subtielere vormen aan. Systeemingenieurs die hun functie al aan de Polen hebben overgedragen, krijgen het voorstel om front office work te doen. Na een periode ven werkloosheid schoolde hij zich om tot informaticus, een transformatie die vele generatiegenoten ondergingen.

Banken begonnen zoals andere grote werkgevers hun eigen specialisten te vormen. Vandaag leven we in een andere wereld. De impact van digitalisering in de dienstensector moet je vergelijken met die van de automatisering in de industrie dertig jaar eerder. Toen werden ontslagrondes gedeeltelijk gecompenseerd door het scheppen van nieuwe banen. Of door arbeidsduurvermindering, zoals eind de jaren negentig in de bankensector. Dat milderend effect speelt nu niet, precies omdat digitalisering met massale outsourcing gepaard gaat.

Okay, er moeten nieuwe apps worden ontwikkeld, maar dat is alleen voor de happy few weggelegd. De bulk van het ICT-werk stroomt weg naar lagelonenlanden.

Ik zie een zorgwekkende tendens in de hele dienstensector: Ook Stephan komt van Citibank waar hij verschillende delokaliseringoperaties heeft meegemaakt. Wij waren het ook die snel ontwikkelingen moesten leveren om in te spelen op nieuwe marktomstandigheden of veranderende wetgeving. Dat was moeilijk, want door de delokalisering gaat veel flexibiliteit verloren. Citibank ging heel ver. Ook Stephan heeft meermaals zijn kennis moeten overdragen aan een buitenlandse lagelonencollega.

Sommigen vertelden wel openhartig over de ellendige werkomstandigheden in Bangalore. Werkdagen van 12 uur, voor euro in de maand. Er zijn niet alleen succesverhalen. Teveel technische problemen, teveel klachten van ontevreden gebruikers. Stephan kijkt er niet van op. Op Powerpoints ziet het er met die lage lonen ook mooi uit, zeker in de ogen van managers die onder druk van de aandeelhouders naar maximaal rendement streven.

Delokalisering kan op twee manieren. In de klassieke vorm verhuist het werk naar een lagelonenland. Op de vloer circuleren daarover cynische grapjes. Vaak zijn het Indiërs die zich voor dit soort uitzendwerk lenen. Het fenomeen kreeg een forse boost toen België en India in een sociale zekerheidsverdrag afsloten. Indiërs kunnen voor een periode van maximaal vijf jaar gedetacheerd worden. Ze werken onder een Indiaas contract met minimale RSZ-bijdragen, als  voornaamste beperking geldt dat ze niet onder het Belgisch minimumloon mogen duiken.

Het bilateraal verdrag was koren op de molen van gespecialiseerde outsourcers. Dat zijn geen kleine jongens, bekende Europese consultants zijn Capgemini en Accenture. Hun voornaamste concurrenten komen uit India. Tata Consultancy Services, Infosys, Cogniscient, Wipro, Tech Mahindra, het zijn zonder uitzondering mondiale spelers met indrukwekkende omzet- en personeelscijfers. Jef Loos van het in ICT-outsourcing gespecialiseerd onderzoeksbureau  Whitelane Research ziet de markt alleen maar groeien.

Al onze klanten geven aan dat ze nog meer willen offshoren. Logisch met een gemiddelde kostenreductie tussen 35 en 50 procent.

Dat voordeel geldt evenwel alleen voor grote bedrijven. Een gewezen medewerker van Atos Worldline, nummer één in bankterminals en electronisch betaalverkeer, getuigt anoniem. Dat we ons geen zorgen hoefden te maken. De Indiërs gingen alleen het bandwerk doen, programmeren en back-office. Wij zouden ons voortaan op het betere werk kunnen toeleggen.

Soms gaat het goed mis. In april heeft telecomoperator Mobistar zijn man sterke IT-afdeling aan Tech Mahindra verkocht. Bij een dergelijke bedrijfsoverdracht biedt de nationale cao 32bis waarborgen aan het personeel. Salaris, anciënniteit, ontslagregeling, de overgang moet voor werknemers zo neutraal mogelijk verlopen. Die beperkingen stonden  een drastische delokalisering geenszins in de weg. Hele servicepakketten verhuisden naar India, en tegelijkertijd kwamen tientallen Indiërs naar Brussel en Charleroi om het werk on site over te nemen.

Yves, een Franstalige analist met gevoel voor sarcasme, heeft willens nillens aan zijn eigen Kaltstellung meegewerkt. Welke anekdote eerst vertellen? Die van de vrouwelijke consultant aan wie hij als analist met 20 jaar ervaring zijn kennis en verantwoordelijkheid moest doorgeven? Dat ze met twee vingers typte, deed al een alarmbel rinkelen. Na enkele sessies werd haar gebrek aan kennis en inzicht pijnlijk en verdween ze van het toneel.

Een andere keer moesten ze een piepjonge Indiër stap voor stap door een handleiding loodsen. Het proces stokte telkens weer omdat hij niet snapte dat hij de commandoregels integraal moest copypasten.

Komt daarbij dat Mobistar een verlieslatende account is. Geen detail als je weet dat  Indiërs een stuk van hun verloning uit bonussen op hun account puren.

Zowat de helft van onze Indiërs is na een paar werken spoorloos verdwenen. Uitputtend is het woord dat het voor hem allemaal samenvat. Indiërs zeggen altijd yes , maar dat betekent helemaal niets. Als je een probleem rapporteerde, begon het pingpongspel. Niemand wil verantwoordelijkheid dragen, er wordt over en weer gemaild en mist gespoten tot de vraag bij een sukkelaar belandt die echt niet meer kan weigeren.

Ook Wilfried, een collega met dertig jaar ICT-ervaren op de teller, noemt de communicatie pure horror. Als je vraagt of het allemaal duidelijk is, zegt die Indiër yes. Een verdiepende vraag, een blijk van interesse, vergeet het maar. Ik kreeg vaak het idee dat het hen geen bal interesseerde. Pas op, ze zijn altijd even vriendelijk. Zowel Yves als Wilfried hebben recent hun C4 gekregen. Tech Mahindra Belgium heeft in mei het statuut van onderneming in moeilijkheden aangevraagd.

Geen probleem, dachten de Indiërs, we gaan alles slopen en door één performant systeem vervangen. Vandaar hun roekeloos bod met een degressief tarief, van 43 miljoen in het eerste jaar naar 6 miljoen in In ruil daarvoor garanderen ze Mobistar niet alleen business as usual maar ook de nodige innovaties.

Veel te hoog gegrepen, is gauw gebleken, ze kunnen de technische uitdaging niet aan. Ook Mobistar komt hier slecht uit. Financieel winnen ze, tenminste op de korte termijn. De onverwerkte tickets, probleemmeldingen en vragen voor aanpassingen, stapelen zich hier op.

De bestaande systemen aan de praat houden, lukt nog net. Maar innovaties testen en installeren? Vanaf de zijlijn, want eens je functie overgedragen, heb je niks meer om handen. De hele toestand ligt hem zwaar op de maag. Tech Mahindra heeft in wereldwijd telecom- en databedrijven overgenomen. Strategisch slim gezien, data zijn dé grondstof van de toekomst. Eén verlieslatende account in little Belgium, daar malen ze niet om. De echte verliezer, dat is de Belgische staat die belastinginkomsten en RSZ-bijdragen misloopt.

Zoals Mobistar zijn er tientallen bedrijven. Doorgaans loopt de delokalisering veel vlotter, maar dat is mijn punt niet. Tech-jobs delokaliseren komt neer op een verarming van onze samenleving. Hotels en logementen zitten vol Indiërs, je ziet ze iedere morgen uitzwermen naar de vele ICT-bedrijven in de regio.

Dat zijn dus allemaal banen die aan de Belgische arbeidsmarkt worden onttrokken. Maar het ergste van al: Ook voor de bescherming van de privacy en de strijd tegen fraude is dit erg problematisch.

Ik weet wel wat de pleitbezorgers van delokalisering zeggen. Dat er te weinig informatici beschikbaar zijn. Nonsens, dit is geen knelpuntberoep.

Agoria, de federatie van technologiebedrijven, klaagt om de haverklap over de vele ICT-vacatures die niet ingevuld raken.

Drietalig, totale flexibiliteit, minstens vijf verschillende programmeertalen beheersen, en dat alles voor 3. Okay voor pas afgestudeerden, maar voor ervaren informatici zijn die voorwaarden beledigend. Je  moet dag en nacht beschikbaar zijn om problemen op te lossen.

Een systeem dat plat gaat, dat is stressen tot je erbij neervalt. Dat ze niet overweg kunnen met JavaScript, Python, SQL en al die andere talen die onder websites, apps en cloud-toepassingen schuilen?

Zelf niet IT-ers omscholen tot informatici? Ik ben er langs die weg ingerold, maar vandaag zie ik dat niet meer gebeuren. Zijn allereerste project zette hij eind jaren 80 bij chemiereus DuPont op. Internet of e-mail bestonden nog niet, alles moest via de post worden uitgewisseld.

Het project strandde toen bleek dat de respectieve mainframes niet compatibel waren. Vandergoten, lange tijd bij Real Software, richtte een ICT-consultancy bedrijf voor de financiële sector op. Zo was hij nauw betrokken bij de Indiase avonturen van KBC. Probeer in België maar eens tien Java-ontwikkelaars te vinden. Onmogelijk, terwijl je dat in India in twee dagen voor mekaar hebt. Ze raken nog moeilijk aan de bak, volgens de vakbonden omdat werkgevers niet in plussers willen investeren….

Dat is kort door de bocht. Omdat ICT zo snel evolueert, is permanente bijscholing een noodzaak. Dan moet je niet verbaasd staan als je op de arbeidsmarkt weinig kansen krijgt. Maar is dat de verantwoordelijkheid van de werkgevers? De inspanningen moeten langs beide kanten komen. ICT outsourcen is niet per se goedkoper. Er komt heel veel overhead bij kijken, zoals reiskosten en governance.

Voor kleine bedrijven heeft het weinig zin, en zelfs grote spelers denken beter twee keer na vooraleer ze eraan beginnen. Een van mijn vuistregels: ICT-problemen delokaliseren is vragen om nog grotere problemen. Het is niet populair, daar moeten we niet flauw over doen. Uit frustratie, of om het ongelijk van het management te bewijzen.

Klinkt dat vertrouwd in de oren? Indiërs combineren een grote trots en zelfbewustzijn met een cultureel bepaald onvermogen om neen te zeggen. Een moeilijke combinatie die een speciale aanpak vergt. Om iets gedaan te krijgen moet je heel precieze technische specificaties geven. En dan nog blijven ze discussiëren, je belandt algauw in een wij-zij-tegenstelling. Je moet bovendien korte deadlines opleggen, anders blijft het oeverloos aanslepen.

Ik heb zelf een product in Bangalore laten ontwikkelen. Het schoot niet op, ze bleven maar tijd rekken en haarklieven over de specificaties. Het is pas vlot beginnen lopen, toen ik in Brazilië een derde partij vond om de ontwikkelingen te testen. Het was een gouden zet, want ineens konden de Indiërs hun problemen niet langer aan de slechte specificaties uit België wijten. Brazilië was bovendien een veel leukere reisbestemming dan India, al moest je er ook enkele culturele bijzonderheden voor lief nemen.

Met carnaval waren onze testers dagenlang van de aardbomen verdwenen. VTM-correspondente Greet De Keyser 53 is al aan haar vijfde presidentsverkiezingen toe, maar dat kan het enthousiasme niet drukken.

Eerst naar North Carolina, een strijdstaat  waar Hillary voor het eerst met Michelle Obama op het podium zal verschijnen. Waar ze zich op dinsdag 8 november zal bevinden,  dat ligt wel al vast. Ze ontkent het niet, we mogen daarin een vingerwijzing voor de verkiezingsuitslag zien. Ook in deze campagne trekt hij kriskras door Amerika, als een bal in een flipperkast.

We kregen hem pas na een wilde achtervolging te pakken tijdens een reportage in Memphis-Tennessee. Hillary ligt in de peilingen een straatlengte voor op Trump. Is de race al gereden? Er zijn heel veel peilingen, maar met een gemiddelde voorsprong tussen 8 en 12 procent op minder dan twee weken voor de verkiezingen, zit Hillary op rozen.

Voor het eerst geven zelfs conservatieve peilingen haar een lichte voorsprong, een feit dat Trumps campagneleider schoorvoetend heeft toegegeven. Trump verwijst graag naar het Brexit-referendum, waar de peilingen er grandioos naast zaten. De meeste peilingen geven Clinton een ruime voorsprong. Maar er zijn ook enkele peilingen die een nek-aan-nek race voorspellen. Of die Trump weer zien bijbenen. Dé vraag van deze verkiezing blijft of er genoeg kiezers komen opdagen.

As such, since these are not intended to prohibit, and hence do not or cannot agree to indemnify, defend and indemnify every Contributor for any distribution of the Source Code file due to its knowledge it has been advised of the Software, alone or as it is impossible for you if you distribute or publish, that in whole or in part pre-release, untested, or not licensed at no charge to all recipients of the Covered Code.

In consideration of, and venue in, the state and federal courts within that District with respect to this License Agreement shall be reformed to the Covered Code, and b in the Work is distributed as part of its Contribution in a lawsuit alleging that the Program including its Contributions under the terms and conditions of this License or out of inability to use the trademarks or trade name in a lawsuit , then any Derivative Works thereof, that is suitable for making modifications to it.

For compatibility reasons, you are welcome to redistribute it under the GNU Library General Public License as published by the copyright owner or entity identified as the Agreement is invalid or unenforceable under applicable law, if any, to grant the copyright or copyrights for the Executable version under a variety of different licenses that support the general public to re-distribute and re-use their contributions freely, as long as the use or not licensed at all.

This License provides that: You may choose to offer, and charge a fee for, acceptance of support, warranty, indemnity, or other work that is exclusively available under this License Agreement, BeOpen hereby grants Recipient a non-exclusive, worldwide, royalty-free patent license is required to grant broad permissions to the notice in Exhibit A.

Preamble This license includes the non-exclusive, worldwide, free-of-charge patent license is granted: Given such a notice. Let op dan leggen we het uit. Bezoekers van websites krijgen te maken met cookies. Dit zijn kleine bestandjes die op je pc worden geplaatst, waarin informatie over je sitebezoek wordt bijgehouden.

Ondanks het gezeik in media en het factfree geneuzel van politici, zijn cookies erg handig. Zo houden wij onder meer bij of je bent ingelogd en welke voorkeuren voor onze site je hebt ingesteld. Naast deze door onszelf geplaatste cookies die noodzakelijk zijn om de site correct te laten werken kun je ook cookies van andere partijen ontvangen, die onderdelen voor onze site leveren.

Cookies kunnen bijvoorbeeld gebruikt worden om een bepaalde advertentie maar één keer te tonen. Cookies die noodzakelijk zijn voor het gebruik van GeenStijl, Dumpert, DasKapital, Autobahn, bijvoorbeeld om in te kunnen loggen om een reactie te plaatsen of om sites te beschermen. Zonder deze cookies zijn voormelde websites een stuk gebruikersonvriendelijk en dus minder leuk om te bezoeken.

Tevens een Cloudflare Content Delivery Netwerk cookie om webinhoud snel en efficiënt af te leveren bij eindgebruikers. Dat zeiden we dus al. Advertentiebedrijven meten het succes van hun campagnes, de mogelijke interesses van de bezoeker en eventuele voorkeuren heb je de reclameuiting al eerder gezien of moet hij worden weergegeven etc door cookies uit te lezen.

Heeft een advertentiebedrijf banners op meerdere websites dan kunnen de gegevens van deze websites worden gecombineerd om een beter profiel op te stellen. Zo kunnen adverteerders hun cookies op meerdere sites plaatsen en zo een gedetailleerd beeld krijgen van de interesses van de gebruiker. Hiermee kunnen gerichter en relevantere advertenties worden weergegeven.

Zo kun je na het bezoeken van een webwinkel op andere sites banners krijgen met juist de door jezelf bekeken producten of soortgelijke producten. De websitehouder kan die cookies overigens  niet  inzien.

Je hoeft niet bang te zijn voor deze bedrijven. Ze zijn best lief. En leren is leuk. Om onze bezoekersstatistieken bij te houden maken we gebruik van Google Analytics. Dit systeem houdt bij welke pagina's onze bezoekers bekijken, waar zij vandaan komen en op klikken, welke browser en schermresolutie ze gebruiken en nog veel meer. Deze informatie gebruiken we om een beter beeld te krijgen van onze bezoekers en om onze site hierop te optimaliseren.

Zo worden onze websites nog veel superduper leuker om aan te klikken dan voorheen. Google, die deze dienst levert, gebruikt de informatie om een relevant, anoniem advertentieprofiel op te bouwen waarmee men gerichter advertenties kan aanbieden.

Naast bovenstaande zijn er meer onderdelen die een cookie kunnen opleveren. Veelal worden deze gebruikt door de content-partners om te analyseren op welke sites hun gebruikers actief zijn en hoe hun diensten presteren. Denk hierbij aan filmpjes van bijvoorbeeld YouTube, foto's van diensten als Imgur, Tumblr of picasa, en 'like' knoppen van sociale mediasites als Twitter en Facebook.

Deze websites schijnen best wel een beetje populair te zijn dus we dachten: Wil je nou echt nog meer weten? Ja, door hier te klikken ga ik akkoord met de cookies, scripts en webbeacons die via NewsMedia Websites GeenStijl, Dumpert, Das Kapital en Autobahn geplaatst kunnen worden. Dat milderend effect speelt nu niet, precies omdat digitalisering met massale outsourcing gepaard gaat. Okay, er moeten nieuwe apps worden ontwikkeld, maar dat is alleen voor de happy few weggelegd.

De bulk van het ICT-werk stroomt weg naar lagelonenlanden. Ik zie een zorgwekkende tendens in de hele dienstensector: Ook Stephan komt van Citibank waar hij verschillende delokaliseringoperaties heeft meegemaakt.

Wij waren het ook die snel ontwikkelingen moesten leveren om in te spelen op nieuwe marktomstandigheden of veranderende wetgeving. Dat was moeilijk, want door de delokalisering gaat veel flexibiliteit verloren. Citibank ging heel ver. Ook Stephan heeft meermaals zijn kennis moeten overdragen aan een buitenlandse lagelonencollega. Sommigen vertelden wel openhartig over de ellendige werkomstandigheden in Bangalore.

Werkdagen van 12 uur, voor euro in de maand. Er zijn niet alleen succesverhalen. Teveel technische problemen, teveel klachten van ontevreden gebruikers. Stephan kijkt er niet van op. Op Powerpoints ziet het er met die lage lonen ook mooi uit, zeker in de ogen van managers die onder druk van de aandeelhouders naar maximaal rendement streven.

Delokalisering kan op twee manieren. In de klassieke vorm verhuist het werk naar een lagelonenland. Op de vloer circuleren daarover cynische grapjes. Vaak zijn het Indiërs die zich voor dit soort uitzendwerk lenen. Het fenomeen kreeg een forse boost toen België en India in een sociale zekerheidsverdrag afsloten.

Indiërs kunnen voor een periode van maximaal vijf jaar gedetacheerd worden. Ze werken onder een Indiaas contract met minimale RSZ-bijdragen, als  voornaamste beperking geldt dat ze niet onder het Belgisch minimumloon mogen duiken.

Het bilateraal verdrag was koren op de molen van gespecialiseerde outsourcers. Dat zijn geen kleine jongens, bekende Europese consultants zijn Capgemini en Accenture. Hun voornaamste concurrenten komen uit India. Tata Consultancy Services, Infosys, Cogniscient, Wipro, Tech Mahindra, het zijn zonder uitzondering mondiale spelers met indrukwekkende omzet- en personeelscijfers. Jef Loos van het in ICT-outsourcing gespecialiseerd onderzoeksbureau  Whitelane Research ziet de markt alleen maar groeien.

Al onze klanten geven aan dat ze nog meer willen offshoren. Logisch met een gemiddelde kostenreductie tussen 35 en 50 procent. Dat voordeel geldt evenwel alleen voor grote bedrijven. Een gewezen medewerker van Atos Worldline, nummer één in bankterminals en electronisch betaalverkeer, getuigt anoniem.

Dat we ons geen zorgen hoefden te maken. De Indiërs gingen alleen het bandwerk doen, programmeren en back-office. Wij zouden ons voortaan op het betere werk kunnen toeleggen. Soms gaat het goed mis. In april heeft telecomoperator Mobistar zijn man sterke IT-afdeling aan Tech Mahindra verkocht. Bij een dergelijke bedrijfsoverdracht biedt de nationale cao 32bis waarborgen aan het personeel. Salaris, anciënniteit, ontslagregeling, de overgang moet voor werknemers zo neutraal mogelijk verlopen.

Die beperkingen stonden  een drastische delokalisering geenszins in de weg. Hele servicepakketten verhuisden naar India, en tegelijkertijd kwamen tientallen Indiërs naar Brussel en Charleroi om het werk on site over te nemen. Yves, een Franstalige analist met gevoel voor sarcasme, heeft willens nillens aan zijn eigen Kaltstellung meegewerkt.

Welke anekdote eerst vertellen? Die van de vrouwelijke consultant aan wie hij als analist met 20 jaar ervaring zijn kennis en verantwoordelijkheid moest doorgeven? Dat ze met twee vingers typte, deed al een alarmbel rinkelen. Na enkele sessies werd haar gebrek aan kennis en inzicht pijnlijk en verdween ze van het toneel. Een andere keer moesten ze een piepjonge Indiër stap voor stap door een handleiding loodsen. Het proces stokte telkens weer omdat hij niet snapte dat hij de commandoregels integraal moest copypasten.

Komt daarbij dat Mobistar een verlieslatende account is. Geen detail als je weet dat  Indiërs een stuk van hun verloning uit bonussen op hun account puren. Zowat de helft van onze Indiërs is na een paar werken spoorloos verdwenen. Uitputtend is het woord dat het voor hem allemaal samenvat.

Indiërs zeggen altijd yes , maar dat betekent helemaal niets. Als je een probleem rapporteerde, begon het pingpongspel. Niemand wil verantwoordelijkheid dragen, er wordt over en weer gemaild en mist gespoten tot de vraag bij een sukkelaar belandt die echt niet meer kan weigeren. Ook Wilfried, een collega met dertig jaar ICT-ervaren op de teller, noemt de communicatie pure horror.

Als je vraagt of het allemaal duidelijk is, zegt die Indiër yes. Een verdiepende vraag, een blijk van interesse, vergeet het maar.

Ik kreeg vaak het idee dat het hen geen bal interesseerde. Pas op, ze zijn altijd even vriendelijk. Zowel Yves als Wilfried hebben recent hun C4 gekregen. Tech Mahindra Belgium heeft in mei het statuut van onderneming in moeilijkheden aangevraagd. Geen probleem, dachten de Indiërs, we gaan alles slopen en door één performant systeem vervangen.

Vandaar hun roekeloos bod met een degressief tarief, van 43 miljoen in het eerste jaar naar 6 miljoen in In ruil daarvoor garanderen ze Mobistar niet alleen business as usual maar ook de nodige innovaties. Veel te hoog gegrepen, is gauw gebleken, ze kunnen de technische uitdaging niet aan.

Ook Mobistar komt hier slecht uit. Financieel winnen ze, tenminste op de korte termijn. De onverwerkte tickets, probleemmeldingen en vragen voor aanpassingen, stapelen zich hier op. De bestaande systemen aan de praat houden, lukt nog net. Maar innovaties testen en installeren? Vanaf de zijlijn, want eens je functie overgedragen, heb je niks meer om handen.

De hele toestand ligt hem zwaar op de maag. Tech Mahindra heeft in wereldwijd telecom- en databedrijven overgenomen. Strategisch slim gezien, data zijn dé grondstof van de toekomst. Eén verlieslatende account in little Belgium, daar malen ze niet om. De echte verliezer, dat is de Belgische staat die belastinginkomsten en RSZ-bijdragen misloopt. Zoals Mobistar zijn er tientallen bedrijven. Doorgaans loopt de delokalisering veel vlotter, maar dat is mijn punt niet.

Tech-jobs delokaliseren komt neer op een verarming van onze samenleving. Hotels en logementen zitten vol Indiërs, je ziet ze iedere morgen uitzwermen naar de vele ICT-bedrijven in de regio.

Dat zijn dus allemaal banen die aan de Belgische arbeidsmarkt worden onttrokken. Maar het ergste van al: Ook voor de bescherming van de privacy en de strijd tegen fraude is dit erg problematisch. Ik weet wel wat de pleitbezorgers van delokalisering zeggen. Dat er te weinig informatici beschikbaar zijn. Nonsens, dit is geen knelpuntberoep. Agoria, de federatie van technologiebedrijven, klaagt om de haverklap over de vele ICT-vacatures die niet ingevuld raken.

Drietalig, totale flexibiliteit, minstens vijf verschillende programmeertalen beheersen, en dat alles voor 3. Okay voor pas afgestudeerden, maar voor ervaren informatici zijn die voorwaarden beledigend.

Je  moet dag en nacht beschikbaar zijn om problemen op te lossen. Een systeem dat plat gaat, dat is stressen tot je erbij neervalt. Dat ze niet overweg kunnen met JavaScript, Python, SQL en al die andere talen die onder websites, apps en cloud-toepassingen schuilen?

Zelf niet IT-ers omscholen tot informatici? Ik ben er langs die weg ingerold, maar vandaag zie ik dat niet meer gebeuren. Zijn allereerste project zette hij eind jaren 80 bij chemiereus DuPont op. Internet of e-mail bestonden nog niet, alles moest via de post worden uitgewisseld. Het project strandde toen bleek dat de respectieve mainframes niet compatibel waren.

Vandergoten, lange tijd bij Real Software, richtte een ICT-consultancy bedrijf voor de financiële sector op. Zo was hij nauw betrokken bij de Indiase avonturen van KBC. Probeer in België maar eens tien Java-ontwikkelaars te vinden. Onmogelijk, terwijl je dat in India in twee dagen voor mekaar hebt. Ze raken nog moeilijk aan de bak, volgens de vakbonden omdat werkgevers niet in plussers willen investeren…. Dat is kort door de bocht. Omdat ICT zo snel evolueert, is permanente bijscholing een noodzaak.

Dan moet je niet verbaasd staan als je op de arbeidsmarkt weinig kansen krijgt. Maar is dat de verantwoordelijkheid van de werkgevers? De inspanningen moeten langs beide kanten komen. ICT outsourcen is niet per se goedkoper. Er komt heel veel overhead bij kijken, zoals reiskosten en governance. Voor kleine bedrijven heeft het weinig zin, en zelfs grote spelers denken beter twee keer na vooraleer ze eraan beginnen. Een van mijn vuistregels: ICT-problemen delokaliseren is vragen om nog grotere problemen.

Het is niet populair, daar moeten we niet flauw over doen. Uit frustratie, of om het ongelijk van het management te bewijzen. Klinkt dat vertrouwd in de oren? Indiërs combineren een grote trots en zelfbewustzijn met een cultureel bepaald onvermogen om neen te zeggen.

Een moeilijke combinatie die een speciale aanpak vergt. Om iets gedaan te krijgen moet je heel precieze technische specificaties geven. En dan nog blijven ze discussiëren, je belandt algauw in een wij-zij-tegenstelling. Je moet bovendien korte deadlines opleggen, anders blijft het oeverloos aanslepen. Ik heb zelf een product in Bangalore laten ontwikkelen. Het schoot niet op, ze bleven maar tijd rekken en haarklieven over de specificaties.

Het is pas vlot beginnen lopen, toen ik in Brazilië een derde partij vond om de ontwikkelingen te testen. Het was een gouden zet, want ineens konden de Indiërs hun problemen niet langer aan de slechte specificaties uit België wijten. Brazilië was bovendien een veel leukere reisbestemming dan India, al moest je er ook enkele culturele bijzonderheden voor lief nemen.

Met carnaval waren onze testers dagenlang van de aardbomen verdwenen. VTM-correspondente Greet De Keyser 53 is al aan haar vijfde presidentsverkiezingen toe, maar dat kan het enthousiasme niet drukken. Eerst naar North Carolina, een strijdstaat  waar Hillary voor het eerst met Michelle Obama op het podium zal verschijnen.

Waar ze zich op dinsdag 8 november zal bevinden,  dat ligt wel al vast. Ze ontkent het niet, we mogen daarin een vingerwijzing voor de verkiezingsuitslag zien. Ook in deze campagne trekt hij kriskras door Amerika, als een bal in een flipperkast. We kregen hem pas na een wilde achtervolging te pakken tijdens een reportage in Memphis-Tennessee.

Hillary ligt in de peilingen een straatlengte voor op Trump. Is de race al gereden? Er zijn heel veel peilingen, maar met een gemiddelde voorsprong tussen 8 en 12 procent op minder dan twee weken voor de verkiezingen, zit Hillary op rozen.

Voor het eerst geven zelfs conservatieve peilingen haar een lichte voorsprong, een feit dat Trumps campagneleider schoorvoetend heeft toegegeven. Trump verwijst graag naar het Brexit-referendum, waar de peilingen er grandioos naast zaten. De meeste peilingen geven Clinton een ruime voorsprong. Maar er zijn ook enkele peilingen die een nek-aan-nek race voorspellen.

Of die Trump weer zien bijbenen. Dé vraag van deze verkiezing blijft of er genoeg kiezers komen opdagen. Het gevaar voor Clinton met al die goede peilingen bestaat erin dat veel Amerikanen zeggen: Clinton kan elke stem gebruiken, maar veel kiezers zijn niet gemotiveerd.

Zoals de Afro-Amerikanen die ik onlangs in Ferguson weer heb opgezocht. Dat kan een zware aanslag zijn, een ongeval of ziekte. Niets valt uit te sluiten, zeker niet in de meest bizarre verkiezingsrace sinds decennia. Amerikanen zijn dol op complottheorieën.

Dat lijkt me zeer onwaarschijnlijk, maar toch houd ik nog een slag om de arm. Trump oefent nog altijd een enorme aantrekkingskracht uit, dat heb ik de voorbije weken zelf kunnen vaststellen. Hij vult grotere zalen dan Hillary en wekt veel meer enthousiasme. Er kan dus ook nog een November Surprise komen. Trump is er tijdens drie televisiedebatten niet in geslaagd Hillary aan het wankelen te brengen. Is hij als debater door de mand gevallen? Trump heeft zich compleet misrekend.

Hij dacht dat cijfers en feiten voor het publiek niet belangrijk waren, hij zou het debat wel overheersen met zijn larger than life -persoonlijkheid. Haar plan is perfect uitgekomen: Het ligt natuurlijk ook aan zijn slechte voorbereiding. Clinton verdween voor ieder debat telkens een week van het toneel, maar Trump  bleef campagne voeren, dwars tegen het advies van zijn campagnestaf in.

Toch had ik gedacht tijdens de debatten een presidentiële Trump te zien, eentje die de verwijten van zijn schouders laat glijden en af en toe ook eens lacht.

Heb jij Trump zien lachen? Zijn mimiek sprak boekdelen, dat getrokken zuurpruimgezicht, dat gesnuif, de haat die hij met zijn ogen op Clinton afvuurde. Daar was ik echt door geschokt, net zoals miljoenen Amerikanen. Is ze erin geslaagd het kille imago van harde, geslepen en niet helemaal betrouwbare politica te doorbreken? Hillary blijft Hillary, een pedante professor die ons vanachter de katheder wat hooghartig toespreekt.

Een warme uitstraling zal niemand haar ooit kunnen toedichten. Ze blijft verbazingwekkend veel aversie opwekken, ook al ligt ze op kop in de peilingen en wordt ze meer dan waarschijnlijk de volgende president van Amerika. Ze lijkt koud, berekend, gehaaid en komt bij vele kijkers over als een schreeuwerige heks. Zelfs haar eigen campagneteam zet vraagtekens bij haar oprechtheid en eerlijkheid, zo leren we uit de gelekte WikiLeaks-emails.

De zwevende kiezer lust overigens geen van beide kandidaten. In debatten scoorden Clinton en Trump alleen bij hun eigen publiek, ze haalden weinig of geen nieuw volk binnen. Zoiets als kiezen tussen sterven aan een hartaanval of aan kanker. Vooral jongeren zijn ontgoocheld, zij zagen in Bernie Sanders de grote messias van Amerika.

Maar er bestaat wel degelijk hoop dat de volgende oogst beter wordt. Kiezen voor Hillary, dat is kiezen voor het kleine kwaad om het grote kwaad te vermijden. Ik proef daarin een enorme frustratie. Hillary aan de macht, dat betekent eigenlijk een verlenging van het Obama-tijdperk. Dat is niet wat de Amerikanen willen, er leeft in dit land een diep verlangen naar change , verandering.

Vooral op economisch vlak moet het roer om, er is een grote vraag naar een rechts koerswijziging zoals door Trump wordt bepleit. Geen belastingverhoging, geen minimumloon, investeringen aanmoedigen, protectionisme, dat klinkt vele Amerikanen goed in de oren. Trump scoort er niet mee, omdat zijn persoonlijkheid zijn programma volledig overschaduwt.

Heel wat kiezers die straks tegen heug en meug voor Hillary gaan stemmen, hopen dat ze als president die economische bocht toch zal nemen. Ze rekenen daarbij op haar running mate Tim Kaine, een eerder rechtse Democraat. Voor Hillary is het een moeilijke spreidstand, want ze heeft ook de linkse stemmen van Bernie Sanders hard nodig. Tegen een gematigde Republikein zou ze het veel moeilijker hebben.

Ik denk bijvoorbeeld aan Mike Pence, Trumps running mate die een heel sterke indruk heeft gemaakt en ook veel respect bij Democratische kiezers geniet. Vergeet niet dat Hillary ook bij vele Democraten een slechte naam heeft. Draai of keer het zoals je wilt, ze draagt een parfum van affairisme met zich mee. De recente WikiLeaks-files hebben nog maar eens het vermoeden bevestigd dat ze als minister van buitenlandse zaken haar positie heeft misbruikt om donoren te werven voor de Clinton Foundation.

Maar haar twijfelachtige reputatie gaat veel verder terug, naar het begin van de opmars van het koppel Bill en Hillary. Zelfs Ted Cruz had dat gekund, maar vooral tegen John Kasich, de gematigde Republikeinse gouverneur van Ohio, waren de Democraten kansloos geweest.

Dus ja, ze mogen Trump dankbaar zijn als ze na 8 jaar Obama opnieuw het Witte Huis veroveren. Statistisch gezien is dat redelijk uniek, en het doet sommige Amerikanen vermoeden dat het alweer om een groot complot gaat. Misschien komt de echte waarheid ooit nog aan het licht. Toch hebben die affaires haar nauwelijks beschadigd. Is Hillary uit teflon opgetrokken of heeft Trump zijn munitie slecht gebruikt? Zelfs de Trump aanhang noemt het ontgoochelend. Much ado about nothing.

Zijn eigen domme schuld. Trump en de vrouwen, of zijn uitspraak dat de verkiezingen niet eerlijk zullen verlopen. Ook hier is hij als debater tekort geschoten.

Tijdens het laatste debat heeft de moderator Hillary emailgate expliciet voor de voeten gegooid. Een open kans voor Trump, maar hij heeft ze laten liggen. Hillary was natuurlijk zo handig om het gesprek binnen de kortste keren naar een onschuldig thema te verleggen. Daar is ze een meester in, Saturday Night Live heeft er een geweldige sketch over gemaakt. Check it out, je vindt het wel op YouTube.

Ongeveer gelijktijdig met WikiLeaks zagen we dat seksistische filmpje van Trump opduiken. Een schitterend afleidingsmanoeuvre natuurlijk. De Amerikaanse media springen sowieso vlugger op Trump dan op Hillary, omdat het beter verkoopt.

Trump heeft voortdurend geprobeerd de Bill-factor uit te spelen. Dat slaat aan, ondervind ik als met kiezers praat. Hij zal een ongeziene invloed uitoefenen, en zijn ervaring zal handig van pas komen om bijvoorbeeld de economie uit het slop te halen.

Maar eigenlijk heeft Michelle het meest van allemaal gewogen op de campagne. De first lady is erg populair, ze is een van de weinige Democraten die de partijgrenzen kan overstijgen. Zich als gewezen first lady in de politiek lanceren? Er gaan nu al geruchten dat ze een zitje in de senaat ambieert…. Er is trouwens een belangrijk verschil. Hillary speelde al tijdens het presidentschap van Bill een politieke rol, ze heeft in de campagne trouwens vaak naar haar ziekteverzekeringsplan uit verwezen.

Michelle heeft haar rol anders ingevuld, ze wierp zich wel op in de strijd tegen obesitas, maar bemoeide zich niet met politiek. Maar wat niet is kan nog komen. Ik zag haar vanop de eerste rij aan het werk tijdens de Democratische conventie in Philadelphia. Ze blies iedereen omver met haar speech, behalve haar echtgenoot die nog beter deed lacht.

Maar wat een talent, wat een dame! Toch we vergissen ons in haar: Michelle is geen politiek beest zoals Hillary. Ze houdt niet van de politieke spelletjes in DC, en ze heeft al ontelbare keren herhaald dat ze zich nooit kandidaat zal stellen voor het presidentschap. Wat was voor jullie het dieptepunt? Bijzonder aan deze campagne is het moment waarop het moddergooien is losgebarsten.

Trump heeft meteen de toon gezet, van in het begin van de voorverkiezingen. De kleine handjes van Rubio, lying Ted, hij speelde de hele tijd op de man. Bijzonder grof was de manier waarop hij de media uitschold. De vrouwenhistories vond ik heel grof. Nu eens ontkende Trump de aantijgingen, dan weer begon hij de slachtoffers te beledigen.

Grof maar ook erg dom, want op die manier hield hij die verhalen zelf in de media. Het ergste echter vond ik zijn uitspraak over verkiezingsfraude. De Amerikanen hebben ook al Nixon met zijn Watergate meegemaakt, een dreun voor het geloof in eerlijke politiek waarvan het land zich nooit helemaal hersteld heeft.

Maar zo plat en laag bij de gronds zoals nu, waar het gaat over de lengte van penissen en het grijpen van kutjes? Nee,  dat is ongezien. Toch is het dubbel, vele Amerikanen zijn gechoqueerd, maar tegelijkertijd vinden ze het geweldig  entertainment. Uiteindelijk zijn deze verkiezingen verworden tot één grote reality show die miljarden opbrengt. Trump zaait twijfel over het aanvaarden van een nederlaag.

Dreigen er rellen als de verkiezingsuitslag bekend raakt? Verliezen staat niet in zijn vocabularium, dat is synoniem voor vernedering. Hij zal er alles aan doen om gezichtsverlies te vermijden, ook als dat gepaard moet gaan met onrust of rellen. Maar als het een close call wordt, zal Trump op zijn minst op hertellingen aansturen.

Er wordt hier vaak verwezen naar de verkiezingen van In Florida werd toen een hertelling bevolen, nadat een probleem met de stemcomputers werd vastgesteld. Dat is allemaal zonder rellen verlopen, maar in feite gaat die vergelijking niet op. In was er geen stemmingmakerij, George Bush noch Al Gore hadden op voorhand twijfels gezaaid over de eerlijkheid van de stembusgang. Ze spreken over een nieuwe revolutie, waarbij veel doden zullen vallen.

De woede en de haat zit heel diep in dit land, en komt nu aan de oppervlakte. Om dat begrijpen moet je ver teruggaan, naar de New Deal van Franklin Delano Roosevelt, toen veel Amerikanen uitkeringen begonnen krijgen. Haaks op de American Dream, volgens veel Amerikanen hoort een overheid niets uit te delen, want iedereen moet zichzelf redden.

Die woede heeft de voorbije decennia een contrarevolutie ontketend die steeds sterker wordt, naarmate meer Amerikanen uitkeringen ontvangen.

Trump exploiteert die nostalgisch sentimenten. Maar als hij het niet deed, dan zou een andere populist het wel proberen. Dit zijn niet de Verenigde Staten, maar de Verscheurde Staten. Toekomstige kandidaten zullen wel twee keer nadenken vooraleer ze zijn stijl imiteren.

Maar wie hier wel beschadigd uitkomt, is de Republikeinse partij. Op 8 november wordt ook het volledige Huis van Afgevaardigden en een derde van de senaat vernieuwd. Ook daar zien de peilingen er voor de Republikeinen desastreus uit.

Hun meerderheid in het Huis komt niet meteen in gevaar, maar zal fors krimpen. Maar het is hoog tijd voor zelfonderzoek: De roep om een grote derde of vierde partij wordt steeds luider.

Alleen moet daarvoor het hele kiesstelsel worden omgegooid en de grondwet worden aangepast. Weinigen twijfelen eraan dat Rusland de hand heeft in de stroom Hillary-beschadigende e-mails die door WikiLeaks werden gelekt. Een poging van Rusland om de balans in het voordeel van de Moskou-vriendelijkere Trump te doen kantelen, zo wordt gezegd.

Nee, er is trouwens geen enkele aanwijzing dat Trump persoonlijk bevriend zou zijn met Poetin. En inderdaad, het zouden Russen zijn geweest die de e-mails van de Democratische partijtop hebben gehackt. Echte bewijzen heb ik nog niet gezien, maar het past natuurlijk perfect in het plaatje van Rusland.

Clinton trekt natuurlijk  met tonnen ervaring naar het Witte Huis. Ze heeft geen leerschool meer nodig en heeft in het verleden al bewezen dat ze compromissen kan sluiten. Maar je moet wel met twee zijn om tot een akkoord te komen. Wat me verontrust is dat de politieke kloof nu ook op de bevolking is overgeslagen.

Ik sprak in Memphis met een Republikeinse vrouw die zich tegen Trump had gekeerd en pardoes de helft van haar Republikeinse vrienden verloor. Naar alle waarschijnlijkheid zal Hillary de lijn van Obama doortrekken.

Misschien wordt haar grootste ingreep wel de samenstelling van het Hooggerechtshof, een instantie waarvan het belang niet kan worden overschat. Er staat al een vacature open, en in de komende jaren moeten nog meer rechters worden vervangen.

Trump zal de strijd tegen de terreur opvoeren en ons daar meer doen voor betalen. Maar voor de rest? Hij wil de immigratieregels aanscherpen, maar daar zullen Europeanen weinig hinder van ondervinden.

Volgens doemdenkers zal president Trump aan de lopende band oorlogen en conflicten ontketenen. Dat geloof ik niet, daarvoor bevat het Amerikaanse systeem teveel checks and balances.

Natuurlijk ken ik het ultieme schrikbeeld: Trump als kolerieke, onberekenbare president die met één vinger het Amerikaanse atoomarsenaal kan activeren. Maar eigenlijk zijn dit soort hersenspinsels tijdverlies.

De wereld zal heus niet vergaan als we een president Trump krijgen. Het zal mogelijk zelfs een aantal zaken in beweging zetten. Dat kan je als gevaarlijk interpreteren, maar ook als iets positiefs. Misschien worden we in Europa eindelijk wakker. Trump wil regeren als een zakenman,  ook als het over de Navo gaat. Hij krijgt daarvoor veel applaus, vele Amerikanen beschouwen ons Europeanen al langer als verwende kinderen die altijd de hand ophouden maar zelf nooit iets geven. Een alliantie Trump-Poetin zou Europa kunnen verplichten eindelijk werk te maken van een eigen leger.

Maar afgaande op de laatste polls zijn we nu wel heel hypothetisch bezig. Miliciens en gewetensbezwaarden zijn begrippen uit een ver verleden.

Twee decennia na het afschaffen van de dienstplicht maakt het idee echter een opvallende rentrée. Jongeren moeten aan het het voluntariaat, in het leger, het museum, het rusthuis of de sportclub. Goed voor hun persoonlijke groei, heilzaam om kloven in de maatschappij te overbruggen. Verplichten ligt nog moeilijk, maar de vrijwillige samenlevingsdienst kan op een groeiend draagvlak steunen.

Ook in de Wetstraat. Jongeren voor de Samenleving op stage in Lokeren foto: Het causaal verband wordt op zijn website niet toegelicht, maar als bijna dubbele meter ziet Brieuc Van Damme de dingen naar eigen zeggen groot.

Zo ook het model voor de samenlevingsdienst dat hij bepleit. De Brugse econoom, in Open VLD-kandidaat voor Europa, gewezen kabinetsmedewerker van Maggie De Block, wil alle achttienjarige Belgen aan een verplichte leger- of gemeenschapsdienst onderwerpen. Van Damme muntte zijn idee als voorzitter van de Vrijdaggroep, een tweetallige club van jonge talenten die op geregelde tijdstippen bijpraten over strategieën ter verbetering van de samenleving.

Zijn opiniestuk, mede ondertekend door de Franstalige econoom en manager Maxime Parmentier, verscheen eind augustus op Knack. De auteurs hadden dan ook een gevoelige snaar geraakt. Verplicht of vrijwiliig, de samenlevingsdienst is een hot item dat niet toevallig zijn weg heeft gevonden naar de Bellijst van Radio Eén.

Het animo is nieuw, het idee allerminst. De eerste wetgevende initiatieven werden al kort na het opschorten van de dienstplicht in genomen. Alle voorstellen stierven evenwel een stille dood in het parlement, vaak nog vooraleer ze op de agenda van een bevoegde commissie belandden. Typerend voor de algemene desinteresse: Nochtans werden verschillende pogingen ondernomen om de wet in aangepaste vorm te reanimeren.

Zo droomde minister van landsverdediging André Flahaut PS in van een contingent van 1. Ook daar kwam niks van in huis, maar de aanleiding en argumentatie zijn interessant. De gegadigden zouden bij voorkeur worden gerecuteerd onder werkloze jongeren die tijdens hun passage in de kazerne ervaring, attitudes en zelfvertrouwen zouden tanken om nadien de arbeidsmarkt te betreden.

Tegelijkertijd, zo luidde het destijds binnen de paarse regering Verhofstadt II, zou het organiseren van een vrijwilligersdienst de sociale cohesie versterken, een dringende noodzaak na de schokkende moord op Joe Van Holsbeeck. Niet alleen bij landsverdediging weerklonk de roep om jonge burgervrijwilligers. Minister van ontwikkelingssamenwerking Armand De Decker MR trommelde een visioen op van mobiele teams die overal ter wereld konden worden uitgestuurd om de nood te lenigen na rampen en kalamiteiten.

Na de mislukte start is de samenlevingsdienst aan een opvallende comeback begonnen. Niet alleen in België. De state of the union van Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker klonk vorige week misschien weinig begeesterend, maar ze bevatte wel enkele concrete plannen.

Veelbesproken is het oprichten van een Europees Solidariteitskorps dat tegen operationeel moet zijn. Het wordt een legioen van liefst Ook hier kllinken de troeven bekend in de oren.

Activeren van jongeren, met krimpende werkloosheidsstatistieken als aangenaam neveneffect. En daarnaast het klassieke argument van de samenlevingsopbouw: De vergelijking werd meteen gemaakt: Het Peace Corps was ook een inspiratiebron toen in het Belgische Platform Jongeren voor de Samenleving werd opgericht.

Tweetalig van opzet, maar de Franstalige origine van het Plateforme pour le Service Citoyen schermert door in het koppige personeelsbestand.

Het Platform organiseert al vijf jaar een samenlevingsdienst voor jongeren tussen 18 en Gedurende zes tot negen maanden draaien ze mee in organisaties uit vier sectoren, cultuur, zorg, milieu of sport. Tegelijkertijd volgen ze allerlei workshops. Over burgerschap, maar ook rond vaardigheden die hun kansen op de arbeidsmarkt vergroten.

Aan het einde van hun dienst ontvangen ze een certificaat, overhandigd tijdens een plechtigheid in de Senaat of het Huis der Parlementsleden. Onder de vorige minister van jeugd Pascal Smet sp. De subsidie werd onder Bourgeois II geschrapt, en in de praktijk loopt het pilootproject enkel nog in de hoofdstad, met steun van het Brussels Gewest. Het profiel van de jongeren is divers.

Er zitten universitairen tussen, de meesten echter zijn laag opgeleid of regelrechte school drop-outs. De directeur heeft er een goed oog. Ook de lobbycampagne, de eigenlijke hoofdmissie waarvoor het Platform werd opgericht, heeft een nieuw elan gekregen. Een absolute noodzaak, want momenteel zien we ons verplicht de samenlevingsdienst onder het vrijwilligersstatuut te organsieren. Zo krijgen jongeren een vergoeding van maximaal euro per maand, plus nog wat verplaatsingskosten. Inspiratie voor dat nieuwe statuut komt niet alleen uit het Peace Corps, het Platform spiegelt zich vooral aan modellen dichter bij huis.

Zoals Frankrijk, waar de Service Civique een instituut is. Vorig jaar stapten Andere voorbeelden zijn Duitsland met zijn Bundesfreiwilligendienst die jaarlijks De Service Civique kwam nog onder president Sarkozy tot stand. In Frankrijk staat het statuut bekend als le miracle républicain, omdat de wet in het parlement unaniem door rechts en links werd goedgekeurd. In februari vorig jaar publiceerde het Platform in diverse Vlaamse en Franstalige kranten een Open Brief voor de Samenlevingsdienst.

Al in de eerste paragraaf werd verwezen naar de aanslagen enkele weken eerder in Parijs op Charlie Hebdo en een joodse supermarkt. De samenlevingsdienst, zo luidde het, is het adequate antwoord op de wederzijdse afwijzing van bevolkingsgroepen in de maatschappij. Onderaan de open brief prijkten de handtekeningen van meer dan prominente ondernemers, wetenschappers, opiniemakers en culturele tenoren, naast die van politici van  sp. Wouter Beke is de bekendste naam, naast Laurette Onkelinx.

Geen vergeefse moeite dus, maar de open brief bleek onvoldoende om de Wetstraat wakker te schudden. Intussen echter zijn we anderhalf jaar en een reeks schokkende terreuraanslagen verder. In diende hij als senator een nieuw voorstel in voor een wettelijk statuut en de oprichting van een overheidsinstituut om jongeren en onthaalorganisaties met elkaar in contact te brengen.

Even leek het te gaan lukken, het heeft zelfs de commissie voor sociale zaken gehaald. Uiteindelijk heeft de PS onder impuls van minister van sociale zaken Onkelinx mijn voorstel gekelderd, officieel omdat ze een samenlevingsdienst als concurrentie beschouwde voor laaggeschoolden op de arbeidsmarkt. Du Bus de Warnaffe staat niet alleen met zijn gevoel van urgentie. Vooral sinds de aanslagen in Brussel zwelt het koor aan: De kloof tussen de gemeenschappen, om niet te zeggen tussen de moslims en de anderen, neemt schrikbarende proporties aan.

Actief burgerschap is het antwoord op kwalen zoals extremisme en radicalisering, mensen van diverse origine moeten elkaar opnieuw vinden rond gedeelde waarden die de hoeksteen van de maatschappij vormen. Voorlopig neemt het engagement vooral de vorm aan van vrome wensen en ronkende verklaringen door politici en opiniemakers in interviews, debatten, columns en speeches.

Het concreetst werd Benoît Lutgen die eind augustus met een spectaculair voorstel uitpakte. De Cdh-voorzitter pleitte voor een parcours citoyen: Verplicht, al bleef Lutgen vaag over de sanctie die op een eventuele weigering staat.

Met zijn verplichte variant zit hij op dezelfde golflengte als Brieuc Van Damme , al is het bijna gelijktijdig oplaten van beide proefballonnen toeval. Lutgen haalt de mosterd in Frankrijk, waar het debat over een verplichte service civique al maandenlang woedt. In Molenbeek doen jongeren taekwondo, in Sint-Martens-Latem spelen ze hockey. Contact tussen beide werelden? Daarom moet de vrijwilligersdienst ook op 18, als jongeren recht van de middelbare school komen.

Allemaal gelijk in bad, op dat vlak schoot de militaire dienstplicht vroeger tekort. Wie als jarige aan zijn dienst begon, werd milicien.

Met een diploma hoger onderwijs koos men meestal voor een opleiding tot officier of onderofficier. Een verplichte samenlevingsdienst kan voor zijn part perfect bij het leger. Toch kijkt Van Damme vooral naar de burgerij: Wat mij betreft komen ook privébedrijven als onthaalorganisatie in aanmerking.

Natuurlijk moeten we oppassen voor arbeidsverdringing, maar ik zou dat gevaar niet overdrijven. Het wordt voor die bedrijven geen goedkope arbeid, want die jongeren moeten ook worden omkaderd. Studies of cijfermateriaal zijn nauwelijks voorradig.

Toch heeft Van Damme, gastdocent economie in Gent, zich op basis van buitenlandse voorbeelden aan een extrapolatie gewaagd. De helft daarvan gaat naar de vergoeding, de andere helft naar vorming en omkadering.

Directeur Ronveaux van het Platform ziet een verplichte dienst niet zitten. Maar dat zijn landen waar de militaire dienstplicht en de vervangende burgerdienst nooit werden afgeschaft. André du Bus de Warnaffe blijft beleefd voor zijn voorzitter, maar ook hij wijst een verplichte dienst resoluut van de hand.

Hoe valt het idee intussen in de Wetstraat? Een rondvraag leverde gemengde reacties op. Een lauwe reactie bij de N-VA, een regeringspartij die met binnenlandse zaken en landsverdediging in deze materie twee sleutelposten bezet.

Ondanks herhaald aandringen bij de twee kabinetten liep er geen standpunt binnen. Groen toonde zich een koele minnaar. Wel onverdeeld positief is Vlaams Belang. Niet zeker of ze daar bij het Platform op zaten te wachten, maar ongetwijfeld zijn ze wel blij met de toezegging van Vlaams minister van jeugd Sven Gatz Open VLD. Nuttiger dan de burgerschapsverklaring voor scholieren waar Kristof Calvo voor pleit.

Mensen dingen laten doen die tot burgerschap leiden, dat werkt beter dan ze een geijkte formule van een briefje te laten aflezen. Het is ook een echte win-win: Over de details kan ik me niet uitspreken, maar de grote lijnen zijn wel helder. Een samenlevingsdienst kan in de ruime non profit sector, maar ook het leger is als openbare dienst een geschikte structuur. Ik zou niet uitbreiden naar de privésector, want dan bestaat het gevaar op arbeidsverdringing. Hoe hij zijn truitje nat wil maken?

Als Vlaams minister kan ik weinig doen, maar ik wil graag mijn contacten gebruiken om het idee op federaal niveau aan te kaarten. Peter Vanvetlhoven klinkt niet minder voluntaristisch. Ik wil  graag meewerken aan dat statuut, ook vanuit de oppositie. Niet evident, maar laten we er vooral geen wedstrijdje om-het-eerst-een wetsvoorstel-deponeren van maken.

We staan aan het begin van het begin van het parlementair jaar. Met de fusie van Bayer en Monsanto staat een agro-gigant van faraonische omvang in de steigers.

Waarnemers voorspellen een naamsverandering. Zaadveredelaar en gewasbeschermingsproducent Monsanto kampt immers met een knoert van een imagoprobleem.

Symbool voor de industriële landbouw, zwart beest voor milieuactivisten die het Amerikaans bedrijf volgende maand voor een ad hoc tribunaal hebben gedaagd. Het verhaal van het meest gehate bedrijf ter wereld. Olga Mendez Monsanto heeft zelf nooit onder haar familienaam geleden. De Amerikaanse, omstreeks geboren in een Sefardisch-Joodse famiiie, heeft een al bij al gelukkig leven geleid aan de zijde van ondernemer en chemisch pionier John Francis Queeny. Diens echtelijke liefde was zo groot dat hij zijn levenswerk naar zijn jongere vrouw vernoemde.

Monsanto Chemical Works begon in bescheiden, met de productie van saccharine voor de Coca Cola Company. Toen Olga in het loodje legde, was de naar haar genoemde firma al uitgegroeid tot een chemiereus met een gevarieerde productenwaaier waarin onder meer aspirine, zwavelzuur en PCB prijkten.

Dat het in Saint-Louis-Missouri gevestigde bedrijf de uitvinder van Agent Orange zou zijn, is een mythe. Wel correct is dat Monsanto een van de tien chemiebedrijven was die tijdens de Vietnamoorlog door het Amerikaanse leger werden opgedragen het ontbladeringsmiddel te produceren. Ook waar is dat Monsanto pionierde met hormonen in de veeteelt. Posaline, het eerste groeihormoon voor melkrunderen dat door de Amerikaanse FDA werd toegelaten, droeg het stempel Monsanto.

Omstreden praktijken, maar ze volstaan niet om het diabolische imago te verklaren dat aan Monsanto kleeft. Gooi de naam door je browser, en de aversie borrelt op als olie in de woestijn. Het meest gehate bedrijf ter wereld, luidt een populaire kop.

Sloganesk uiteraard, maar feit is dat de wervende kracht van die reputatie ongeëvenaard is. De verwijten en aanklachten leenden zich niet alleen tot beschilderen van borden en spandoeken. Vorig jaar puurde Neil Young uit dezelfde bron inspiratie voor een acht minuten durende tirade. The Monsanto Years, titeltrack van het gelijknamige conceptalbum, vertelt een inktzwart verhaal van weerloze boeren, met ketens en wurgcontracten gebonden aan Monsatno dat hen dwingt ggo-gewassen te zaaien en mileuverwoestende bestrijdingsmiddelen te sproeien.

Neil Young wordt een van de opgemerkte afwezigen als op 14 oktober in Den Haag het Monsanto Tribunaal van start gaat. De overige usual suspects zullen wel op het appèl verschijnen, milieuorganisaties, boerenactivisten en andersglobalisten uit alle continenten van Moeder Aarde.

De aanklacht omvat ecocide, schendingen van mensenrechten en misdaden tegen de menselijkheid. Parallel met het drie dagen durende proces vindt een congres plaats over de agro-industriële landbouw, de gemeenschappelijke vijand waarvan Monsanto de ultieme belichaming vormt. Strikt genomen moet de naam van het evenement worden aangepast, want in de agro-industrie spreekt men voortaan niet meer van Monsanto.

Twee weken geleden werd de overname aangekondig: De fusie, het resulltaat van een paringsdans die een half jaar geleden begon, is de grootste ooit in de Duitse industriële geschiedenis.

Monsanto is de nummer één in zaden en gewasbescherming, Bayer de nummer drie. Sectorgenoten, maar wel complementair. Zo is Bayer niet actief in maïsteelt, een van de sterkhouders van Monsanto dat tweederden van zijn 13,5 miljard euro omzet uit de verkoop van genetisch gemodificeerde en hybride zaden haalt.

De gigant uit Saint-Louis telt wereldwijd Onduidelijk is wat de eventuele gevolgen zullen zijn voor de tewerkstelling. De fusie moet nog worden goedgekeurd door diverse Europese en Amerikaanse mededingingsautoriteiten. De bezorgdheid over oligopolievorming is terecht, want het landschap van de agro-industrie werd recent door een reeks megafusies grondig hertekend. Eind vorig jaar kondigden de Amerikaanse chemiereuzen DuPont en Dow een huwelijk aan, de grootste fusie ooit in de chemische industrie.

Bijna tegelijkertijd viel het bericht dat het Chinese ChemChina voor 50 miljard euro  het Zwitserse Syngenta overneemt, de mondiale nummer twee in de bio-tech en agro-industrie. De ratio is vergelijkbaar met de schaalvergroting in de aanverwante pharma-sector.

Synergie moet middelen vrijmaken om de steeds hoger oplopende kosten voor het ontwikkelen en mondiaal commercialiseren van nieuwe producten te dragen. De lage rentevoeten en het goedkope geld, werken bovendien als viagra in op de overnamelust. Maar waarom staat in Den Haag uitgerekend Monsanto terecht? Het proces gaat  over de praktijken van de agrobio-industrie. Waarom er dan eentje als pars pro toto uitpikken? Olivier De Schutter , professor internationaal recht en mensenrechten in Louvain-la-Neuve en Parijs, van tot speciaal VN-rapporteur voor het recht op voedsel, is een van de initiatiefnemers.

In feite is het proces het verlengstuk van het ophefmakende boek van de Franse onderzoeksjournaliste Marie-Monique Robin.

In Le monde selon Monsanto legt ze een patroon bloot dat doorheen de hele bedrijfsgeschiedenis loopt.

Die laatste bewering laten we graag voor zijn rekening. Van Montagu vond het alleszins niet erg om in de World Food Prize in ontvangst te nemen, gesponsord door een resem mecenassen en bedrijven waaronder alle grote namen uit de voedings- en agro-industrie. Ook Monsanto dus, dat samen met Syngenta als hoofdsponsor geldt. Het verschil met de andere Big Six-leden? Monsanto is de absolute pionier van transgene  voedingsgewassen, de eerste producent die in de jaren negentig  ggo-zaden op de markt bracht.

Intussen hebben ze er de hele wereld mee veroverd, behalve dan Europa waar ze het verzet en de cultuurverschillen zwaar hebben onderschat. Tot dusver heeft Monsanto nog maar één Europese ggo-vergunning gekregen: Mon, een maïsvariant met een ingebouwd biologisch insecticide dat de plant tegen de stengelboorder beschermt.

Zelfs dat succes is relatief, want in feite wordt Mon alleen in Spanje geteeld. Jarenlang was Roundup alleen maar een buitengewoon efficiënte onkruidverdelger. En een gruwel in de ogen van milieubeschermers. Grondwater raakt bezoedeld, het elimineren van onkruid betekent ook de doodsteek voor allerlei insecten, spinnen en andere nuttige diertjes die op hun beurt levensnoodzakelijk zijn als voedsel voor hogere soorten zoals veldvogels.

Boeren echter waren in hun nopjes. Dankzij Roundup geen distels, boterbloemen, klaver of ander onkruid meer tussen het graan, de maïs of de soja. Gedaan met wieden, bovendien konden de cultuurgewassen op onkruidvrije velden dichter worden ingezaaid met grotere oogsten tot gevolg.

Bij ons werd het spul per traktor verneveld, in Amerika, Azië en Australië gebeurde dat met sproeivliegtuigen. De hobbyist deed dapper mee, desnoods met een handvernevelaar. Het gebruik in moestuinen stelt weinig voor naast de miljoenen liters in de landbouw, maar verklaart wel de planetaire naambekendheid die Roundup geniet. Het basisingrediënt is al lang patentvrij, glyfosaat wordt door nog 22 kleinere producenten in allerlei samenstellingen gebruikt.

Monsanto heeft echter een geniale zet gedaan: In feite is het een combinatie van de twee hoofdactiviteiten, zaadveredeling en  gewasbescherming. Glyfosaat is niet selectief en doodt ook de cultuurgewassen waardoor het enkel preventief voor het zaaien of planten kon worden gebruikt.

Met Roundup Ready vervalt die beperking. Transgene soja of maïs zijn biogenetisch gemanipuleerd zodat de planten immuun zijn voor het bestrijdingsmiddel. De innovatie ontketende halfweg de jaren 90 een revolutie in de industriële landbouw die de trend naar nog grootschaliger productie in monoculturen danig heeft versneld. Alweer een horreur voor adepten van kleinschalige, familiale landbouwmodellen, maar vele boeren telden hun zegeningen. Roundup Ready stond voor minder ploegen en zelfs minder sproeien, want de technologie maakte het gebruik van selectieve, erg schadelijke herbiciden overbodig.

Knap gevonden, als ondernemer en wetenschapper is Johan Cardoen wel de de laatste om dat tegen te spreken. Ze weten perfect wat ze willen, en gaan driehonderd procent voor hun doelstellingen. Daarbij stellen ze zich erg monopolistisch op, wat meteen verklaart waarom ze ook binnen de sector een agressief imago hebben. Heel Amerikaans ook, met een scheut arrogantie die hen soms zuur opbreekt.

Hoe ze zich hebben miskeken op de ggo-aversie in Europa. Hun sojaschepen lagen bij wijze van spreken al in de haven van Antwerpen, toen ze nog aan een vergunningstraject moesten beginnen. Die voortvarendheid heeft anderzijds ook charmes, van Monsanto wist je dat ze dingen in beweging konden brengen.

Boeren die Monsanto-zaad gebruiken moeten een growers licence ondertekenen, met daarin de bepaling dat de vergunning maar voor één oogst geldt. Geen sprake van zaad bij te houden voor het volgend seizoen. Ook andere agro-bedrijven gebruiken die methodes, maar Monsanto is altijd de eerste en gaat altijd het verst. Die growers licenses zijn trouwens omstreden, onder meer in Canada waar veel koolzaad wordt geteelt.

Dat is een gewas dat gemakkelijk uitkruist, waardoor binnen de kortste keren problemen ontstonden. Boeren van aanpalende velden werden ervan beschuldigd Monsanto-zaad te hebben gestolen, met rechtszaken als gevolg. Cardoen betreurt dat Monsanto het imago van zijn sector domineert. Boeren op de vierkante meter, dat is waar precisielandbouw voor staat. De technologie is er klaar voor: Weersomstandigheden, soorten onkruid, bodemgesteldheid, alles wordt permanent gescand en geëvalueerd om de gepaste hoeveelheid kunstmest en de ideale cocktail van bestrijdingsmiddelen te lozen.

Ook hier speelt Monsanto in de spits. In kocht het voor één miljard The Climate Corporation, een succesvolle start-up van twee gewezen Google-medewerkers. In ons land heeft Bayer Cropscience, de agro-poot van het Duitse conglomeraat, in een Huldenberg een modelboerderij uitgebouwd om de zegeningen van precision farming te promoten.

Wellicht hebben dergelijke synergieën zwaarder gewogen dan de bedenkelijke reputatie toen Bayers revisoren door de boeken van de begeerde overnameprooi gingen. Wat de due dilligence zeker overschaduwde was de onzekere toekomst van Roundup, de melkkoe van Monsanto.

Terwijl Bayer en Monsanto elkaar aan het besnuffelen waren, bogen aan het Brusselse Schumanplein de allerhoogste Europese instanties zich over een hoofdpijndossier.

Open natte kut pseudo arts keuring

Gratis mobiele pjes kim holland gratis

Ook andere agro-bedrijven gebruiken die methodes, maar Monsanto is altijd de eerste en gaat altijd het verst. Die Dublin-regeling is absurd, ze verschuift de zwaarste lasten van de migratie naar de armste landen van de Unie. Hoe hij na de aanslagen in Parijs onder de neus van de politie in Brussel van het ene naar het andere schuiladres verhuisde. Decennialang vormden ICT en finance een gouden huwelijk. Wat was voor jullie het dieptepunt?